BDO Nederland gebruikt cookies en trackingtechnologieën om het browser-gebruik op onze site te verbeteren, gepersonaliseerde content te tonen en traffic te analyseren. Door het gebruik van onze website, stemt u in met het gebruik van functionele cookies. Door op onderstaande button te klikken, stemt u in met analytische cookies. Lees meer over ons cookiebeleid en privacybeleid.
Artikel:

Ziekte van de enige bestuurder; regel vooraf de waarneming

25 maart 2020

In deze crisistijd wordt u onverhoopt geconfronteerd met ziekte van de (enige) bestuurder. Wat moet u doen, als hij of zij niet meer in staat is om zijn taak te vervullen? Als er meerdere bestuurders zijn zullen de statuten van de rechtspersoon meestal bepalen dat de overige bestuurders dan in het bestuur zullen voorzien. Als een bedrijf of instelling slechts één bestuurder heeft die ziek wordt, of als alle bestuurders ziek worden, dan kom je in een situatie dat het bedrijf of de instelling feitelijk niet meer bestuurd wordt. Een scenario dat je in deze tijd liever wil voorkomen.

Benoeming van een vervangend bestuurder

Bij uitval van een bestuurder kan het orgaan dat gaat over de benoeming en ontslag van bestuurders een vervanger benoemen. Het nadeel hiervan is dat eerst een vervanger moet worden gezocht en een vergadering moet worden belegd om de vervanger te benoemen. Daarbij dient ook rekening te worden gehouden met medezeggenschapsrechten van bijvoorbeeld de ondernemingsraad, de cliëntenraad of andere inspraakorganen, zoals een ministerie hetgeen vaak het geval is bij een instelling in de publieke sector. Daarnaast heeft de (zieke) bestuurder en het medezeggenschapsorgaan ook een wettelijk adviesrecht ten aanzien van dit besluit. Het benoemen van een vervanger kost dus enige tijd. In die tijd heeft het bedrijf of de instelling geen bestuurder en kan dan ook geen besluiten nemen.

De bestuurder die tevens enigaandeelhouder (de DGA-situatie) is heeft een dubbel probleem. Dan is het zelfs niet mogelijk dat er een vervanger wordt benoemd.

Het vooraf regelen van een vervanger; de ‘belet of ontstentenis-regeling’

Veel bedrijven en instellingen in de vorm van een NV of BV realiseren zich niet dat hun statuten een verplichte regeling bevatten voor een dergelijke situatie. Dit heet ook wel de ‘belet of ontstentenis’-regeling. Statuten van stichtingen en andere rechtspersonen bevatten vaak ook een dergelijke regeling hoewel de wet dit nog niet verplicht stelt. Dat gaat overigens wel veranderen als de Eerste Kamer de Wet Bestuur en Toezicht aanneemt. 

De ‘belet of ontstentenis’-regeling houdt in dat vooraf een vervanger kan worden aangewezen, mocht er sprake zijn van ‘ontstentenis of belet’ van het bestuur. Het voordeel van deze regeling is dat niet de hele benoemingsprocedure hoeft te worden doorlopen als het bestuur uitvalt. Bovendien kan de aangewezen vervanger zich vooraf voorbereiden op zijn taak als vervanger. 

Vervanger bij voorbaat aanwijzen

Het besluit waarin de vervanger bij voorbaat wordt aangewezen is een normaal besluit van het orgaan dat de bestuurder benoemt en ontslaat. Voor dit besluit gelden de normale regels voor het nemen van besluiten waarbij ook geldt dat de zittende bestuurder een adviesrecht heeft en de medezeggenschapsregels in acht moeten worden genomen.

De ervaring leert dat veel bedrijven en instelling geen gebruik hebben gemaakt van deze regeling en dus geen formele vervanger hebben benoemd. Het hoeft geen betoog om dit nu alsnog te regelen. Mocht uw bedrijf of instelling toch met ‘ontstentenis of belet’ van het bestuur te maken krijgen, dan is het fijn als een vervanger formeel is geregeld zodat er geen vacuüm in het bestuur ontstaat.

Uiteraard gelden voor de vervangende bestuurder de normale wettelijke regelingen voor bestuurders. Denk daarbij bijvoorbeeld aan de regels voor bestuurdersaansprakelijkheid en indien van toepassing de WNT. 

Meer weten over vooraf vastleggen van vervangend bestuur?

Heeft u vragen over de maatregelen die u als bedrijf of instelling kunt nemen of wenst u hulp bij de te nemen stappen? Neem dan contact op met een van onze juristen, of op onze speciale thema-pagina. U kunt contact met ons opnemen via onderstaande knop.

Neem contact op met het BDO crisismanagementteam