Artikel:

Nieuw besluit zorgvrijstelling vennootschapsbelasting en positie ziekenhuizen

15 maart 2019

Op 21 december 2018 is het besluit gepubliceerd met (nieuw) beleid rondom de zorgvrijstelling van de vennootschapsbelasting. In het besluit zijn een aantal nieuwe beleidsstandpunten opgenomen, termen zijn geactualiseerd en tevens zijn op bepaalde punten verduidelijkingen aangegeven. 

Het besluit kan gevolgen hebben op de fiscale positie voor de vennootschapsbelasting voor ziekenhuizen . Hierna gaan wij in op de voor ziekenhuizen meest relevante beleidsstandpunten uit het besluit.

Werkzaamhedentoets

Om voor de zorgvrijstelling in aanmerking te komen dient de instelling te voldoen aan de werkzaamhedentoets. Dit houdt in dat de instelling minimaal 90% kwalificerende werkzaamheden verrichten. Het besluit geeft aan bewust geen regels voor te schrijven voor de invulling van het toetsingscriterium, zodat aan de praktijk ruimte wordt gelaten welke toetsingsmaatstaf (bijvoorbeeld inkomsten, FTE, m2, kosten) het meest passend of voor de hand liggend is. Van zowel de instelling als van de Belastingdienst ‘mag een invulling naar redelijkheid’ worden verwacht. 

Apotheken

Ten aanzien van de werkzaamheden van apotheken wordt in zijn algemeenheid gesteld dat deze werkzaamheden niet kwalificeren omdat de werkzaamheden bestaan uit de verkoop van geneesmiddelen. Dit geldt volgens het besluit ook voor apotheken die in een ziekenhuis zijn gevestigd. Wij gaan er vanuit dat activiteiten van een ziekenhuisapotheek in het kader van intramurale dienstverlening en medicijnverstrekking dat onderdeel uitmaakt van Medisch Specialistische Zorg Thuis wel kwalificeren voor de werkzaamhedeneis. 

Medische laboratoria

Er is nieuw beleid opgenomen voor verzelfstandigde medische laboratoria. Dat beleid geeft ook inzicht over kwalificerende werkzaamheden voor ziekenhuislaboratoria. Voor de verzelfstandigde medische laboratoria bestond afgelopen jaren discussie in hoeverre haar werkzaamheden kwalificeerden, waarbij de Belastingdienst regelmatig het standpunt innam dat de zorgvrijstelling niet kon worden toegepast. In het besluit is nu opgenomen dat de werkzaamheden van de medische laboratoria veelal voldoen voor de werkzaamhedeneis. Wel zijn een aantal randvoorwaarden gesteld aan kwalificerende werkzaamheden:  

  • De diagnostische werkzaamheid maakt een onlosmakelijk onderdeel uit van een geneeskundige behandeling die is gericht op de genezing van de individuele patiënt;
  • De diagnostische werkzaamheid vindt plaats door of onder verantwoordelijkheid van een medisch specialist (bijvoorbeeld een arts-microbioloog of klinisch chemicus);
  • De geneeskundige behandeling vindt plaats door of onder verantwoordelijkheid van een medisch specialist of huisarts; en
  • De diagnostische werkzaamheid wordt vergoed vanuit het basispakket van de Zvw. 

 

Winstbestemmingseis

De zorgvrijstelling is kortgezegd alleen van toepassing als winsten uitsluitend kunnen worden aangewend ten bate van de zorg of een algemeen maatschappelijk belang. Doel van dit vereiste is te waarborgen dat de onder de zorgvrijstelling vrijgestelde winsten niet kunnen worden aangewend anders dan ten bate van de vrijgestelde zorgsfeer of een algemeen maatschappelijk belang. 

Winstbestemmingseis - aanwenden

Het besluit geeft aan in welke situaties winsten worden aangewend binnen de reikwijdte van de winstbestemmingseis. De staatssecretaris is van mening dat het verwerven of houden van een deelneming en/of het verstrekken van een lening in beginsel binnen de winstbestemmingseis valt en dat dat in ieder geval zo is als de deelneming of het lichaam waaraan de lening wordt verstrekt werkzaamheden verricht op het terrein van zorg of het algemeen maatschappelijk belang, dan wel daaraan ondersteunend zijn.

Met name het onderstreepte is een welkome toevoeging ten opzichte van het vorige besluit. Veelal kiezen zorginstellingen ervoor om niet-kwalificerende activiteiten in een aparte entiteit onder te brengen. Hierbij valt te denken aan een aparte BV voor faciliteiten zoals parkeren, winkels en/of horeca. Regelmatig leidde dit tot discussie of het houden van zo’n BV, of het verstrekken van een lening aan zo’n BV, niet in strijd was met het winstbestemmingsvereiste. Naar onze mening biedt de toevoeging in het besluit voldoende duidelijkheid en kan de praktijk hiermee uit de voeten.

Winstbestemmingseis – Zorg BV

Lange tijd bestond er discussie of een BV wel de zorgvrijstelling kan toepassen. In het besluit is aangegeven dat dit kan, maar er worden wel nieuwe voorwaarden gesteld. Naast dat de BV kwalificerende zorgactiviteiten dient te verrichten  dienen onder andere ook alle aandelen van de zorg-BV gehouden te worden door een kwalificerende aandeelhouder (veelal een stichting). Ook worden aanvullende (statutaire) eisen gesteld aan de Zorg-BV en aan sommige aandeelhouders. Ziekenhuizen kiezen er regelmatig voor een (deel van) haar zorgactiviteiten onder te brengen in een BV, dus indien deze BV de zorgvrijstelling toe wil passen, behoeven de statuten van het ziekenhuis mogelijk een wijziging. 

 

Gevolgen van het nieuwe besluit voor ziekenhuizen en te ondernemen acties

In het besluit zijn nieuwe beleidsstandpunten gepubliceerd en worden kaders geschetst voor toepassing van de zorgvrijstelling. Het besluit geeft op veel punten duidelijkheid, maar er zijn ook nog een aantal punten die wel tot discussie kunnen leiden. Te denken valt bijvoorbeeld aan de impact van samenwerkingsverbanden van zorginstellingen op de werkzaamhedentoets. 

Wilt u weten of de structuur of statuten van uw organisatie in lijn zijn met het nieuwe beleidsbesluit, of heeft de Belastingdienst vragen gesteld over de vennootschapsbelastingpositie? Neem dan contact op met een van onze specialisten via 088-236 48 03 of stuur een e-mail naar [email protected].

Lees meer over het besluit zorgvrijstelling.