Geld goed besteed? Onderzoek bij maatschappelijke organisaties

Vanuit de samenleving klinken vaak kritische geluiden over geld dat goede doelen niet juist lijken te besteden. In het belang van goede doelen zelf is het belangrijk dat het maatschappelijk verkeer vertrouwen heeft in de zorgvuldige besteding van de toevertrouwde middelen. Wat is daarvoor nodig? Hoe kunnen organisaties zelf bouwen aan dat vertrouwen?

“Ik weet niet of ik zo geloof in het ondersteunen van goede doelen”, bekende een collega, die ik had benaderd om zich aan te sluiten bij de marktgroep Maatschappelijke Organisaties. “Al dat geld dat aan de strijkstok blijft hangen, zo zonde.”

Toezicht op goededoelensector

Deze weerstand signaleren wij vaker. Feit is dat de overheid in ons land geen specifiek toezicht houdt op goede doelen. Goede doelen kunnen bijvoorbeeld in het kader van keurmerken wel worden gecontroleerd door niet-overheidsinstanties. Denk aan het CBF (stichting Centraal Bureau Fondsenwerving), dat vanuit de sector zelf tot stand is gekomen en onafhankelijk toezicht houdt op de goede doelen. Aan de hand van kwaliteitseisen controleert het CBF de organisaties die een CBF-erkenning aanvragen of hebben. Deze stichting draagt ook bij aan het voork├│men, opsporen en corrigeren van misstanden in de goededoelensector op basis van concrete meldingen of klachten.

Transparantie binnen humanitaire hulporganisaties verbeteren

Binnen de Europese Unie (EU) zien we een beweging ontstaan om meer toe te zien op de doelbesteding en de operationele processen van de goede doelen die de EU steunt, of overweegt te steunen. Een voorbeeld is de eis van DG Echo (Directorate-General for European Civil Protection and Humanitarian Aid Operations), waarbij humanitaire hulporganisaties voordat een (verlengde) subsidie wordt toegekend, eerst extern onderzoek moeten laten uitvoeren door een onafhankelijke auditor. Dit onderzoek maakt de werkwijze en het interne toezicht op de doelbesteding van deze organisaties transparant voor de subsidieverlener.

Onafhankelijk onderzoek

Niet alleen de EU, maar ook donateurs en overige subsidieverleners willen weten dat maatschappelijke organisaties het beschikbare geld werkelijk besteden aan het beoogde doel. Hieraan kan onafhankelijk onderzoek, ook als dit niet wordt voorgeschreven, een belangrijke bijdrage leveren. BDO heeft het afgelopen jaar verschillende onderzoeken uitgevoerd bij humanitaire hulporganisaties, onder andere op basis van een uitgebreid normenkader, opgesteld door DG Echo.

Wij oordeelden bij de audits in het kader van DG Echo over een set aan basiseisen (zoals een hoofdkantoor in de Europese Unie, een goedgekeurde jaarrekening en de beoogde omvang), aanwezige interne controle- en risico management maatregelen in de organisatie zelf, het voldoen aan basisprincipes (zoals ethische normen, anti-fraude maatregelen) en regels en standaarden (humanitair, operationeel en beveiliging van persoonsgegevens) en operationele capaciteit (planning, project ontwerp en management). De door BDO onderzochte organisaties zijn met een goede score door het onderzoek gekomen. Met als resultaat dat zij aantoonbaar in control zijn en hun DG Echo subsidies blijven ontvangen en hun goede werk kunnen voortzetten.

Gedoneerd geld goed besteed

Het is evident dat donateurs en subsidieverleners graag weten of hun donaties goed worden besteed. Voor maatschappelijke organisaties – en natuurlijk voor de mooie doelen die zij nastreven – zijn drie factoren van grootbelang om inkomsten te blijven ontvangen: effectieve bedrijfsvoering, transparante en juiste verantwoordingsinformatie, door een derde onafhankelijk onderzocht.

“En het mooie is dat wij daar als onafhankelijke partij een bijdrage aan mogen leveren!” zei ik tegen de aanvankelijk nog aarzelende, maar steeds nieuwsgierig wordende collega. Diezelfde collega werkt nu vol overtuiging en met veel enthousiasme voor onze marktgroep Maatschappelijke Organisaties!

Bent u ook nieuwsgierig geworden, neem gerust vrijblijvend contact met ons op met onze specialisten.