Wetsvoorstel aanscherping zorgspecifieke fusietoets

Onlangs heeft de consultatie plaatsgevonden van het concept-wetsvoorstel aanscherping zorgspecifieke fusietoets (Zft). Dit wetsvoorstel beoogt de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) meer ruimte te geven om voorgenomen concentraties (lees: fusies of overnames) in de zorg op inhoudelijke gronden te kunnen toetsen door de zorgspecifieke concentratietoets uit te breiden. Hierdoor kan de NZa voorkomen dat er concentraties in de zorg plaatsvinden die de continuïteit van zorg in gevaar brengen of te grote risico’s met zich meebrengen voor rechtmatigheid of de kwaliteit van zorg. 

Huidige regime zorgspecifieke fusietoets

De huidige zorgspecifieke concentratietoets is grotendeels een procedurele toets, waarbij de NZa toetst of zorgaanbieders het fusieproces zorgvuldig doorlopen en of alle relevante stakeholders (cliënten, personeel en andere stakeholders) daarbij zijn betrokken. 

Er vindt daarnaast een inhoudelijke toets plaats op twee onderdelen: (1) een toets op de gevolgen voor de continuïteit van cruciale zorg, zoals ambulancezorg en spoedeisende hulp én (2) sinds 1 januari 2025, een toets of een lopend onderzoek van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) aanleiding geeft om goedkeuring voor een concentratie te onthouden.

Uitbreiding van de zorgspecifieke concentratietoets

Het wetsvoorstel geeft de NZa (nog) meer ruimte om een concentratie tegen te houden indien deze: 

• de continuïteit van zorg in gevaar brengt (de continuïteitstoets wordt uitgebreid van cruciale zorg naar alle vormen van zorg); 
• aanzienlijke risico’s oplevert voor de rechtmatigheid van zorg (bijvoorbeeld onregelmatigheden op het gebied van tarieven, de financiële bedrijfsvoering of de jaarverantwoording);
• aanzienlijke risico’s oplevert voor de kwaliteit van zorg (bijvoorbeeld als de IGJ een maatregel heeft opgelegd over de kwaliteit van zorg of als de NZa een maatregel heeft opgelegd in verband met de onrechtmatige bedrijfsvoering van een betrokken zorgaanbieder). 

Naast de uitbreiding van de zorgspecifieke concentratietoets krijgt de NZa de aanvullende bevoegdheid om een concentratiebesluit in te trekken wanneer deze is gebaseerd op foutieve informatie van de betrokken zorgaanbieders en om bestuurlijke boetes op te leggen. 

Wanneer treedt de Zorgspecifieke fusietoets in werking?

Het is goed om te beseffen dat het hier gaat om een concept-wetsvoorstel van de minister van VWS. Het is daarom onzeker óf, wanneer en bovendien in welke vorm het wetsvoorstel uiteindelijk in werking zal treden. Als u vragen heeft over de zorgspecifieke concentratietoets, kunt u contact opnemen met de zorgjuristen van BDO Tax & Legal.