Verplichting tot regionale samenwerking in recente Kamerbrief

Het kabinet heeft op 1 juni 2026 de Tweede Kamer door een brief geïnformeerd over de voortgang richting een eerlijker speelveld in de zorg. Deze ontwikkeling is onderdeel van de bredere beweging naar ‘passende zorg’ en heeft directe gevolgen voor zorgaanbieders én regionale eerstelijns samenwerkingsverbanden (de RESV’s). 

Versnippering belemmert passende zorg 

Uit onderzoek blijkt dat het zorglandschap sterk versnipperd is, met veel kleine zorgaanbieders naast een beperkte groep grotere, doorgaans gecontracteerde partijen. Deze verschillen betreffen onder meer: 

• deelname aan avond-, nacht- en weekendzorg (ANW), 
• beschikbaarheid van infrastructuur en opleidingen, 
• en de complexiteit van de geleverde zorg.  

Volgens het kabinet belemmert deze versnippering de noodzakelijke regionale samenwerking, waardoor de toegankelijkheid en kwaliteit van zorg onder druk komen te staan.  

Verplichte regionale samenwerking als kernmaatregel 

Een belangrijk element uit de brief is dat het kabinet via wetgeving actiever gaat sturen op regionale organisatie van zorg. Concreet betekent dit dat: 

• zorgaanbieders verplicht worden om constructief deel te nemen aan regionale plannen, 
• afspraken over bijvoorbeeld ANW-zorg en acute zorg niet vrijblijvend zijn, 
• en regionale plannen richtinggevend worden voor alle aanbieders in de regio. 

Dit raakt direct aan de rol van regionale samenwerkingsstructuren, aangezien hiermee een verplichting ontstaat voor zorgaanbieders om deel te nemen aan een RESV. De vrijblijvendheid van deelname neemt af. Hoe dit precies vormgegeven gaat worden, is nog niet duidelijk. De koers is wel duidelijk: het kabinet verschuift van een open, pluriform zorglandschap naar een model waarin samenwerking, contractering en regionale regie centraal staan. 

Het is nog niet duidelijk of, hoe en wanneer deze beleidsvoornemens omgezet gaan worden in regelgeving. Nu de vorming van de RESV’s in volle gang zijn en er op verplichte deelname aan een RESV wordt ingezet, is het van belang dat alle eerstelijns zorgaanbieders hiermee aan de slag gaan en aansluiten bij een RESV. Zeker nu wordt aangekondigd dat de regionale plannen straks richtinggevend worden voor alle aanbieders in een regio.  

De zorgjuristen van BDO Legal kunnen u verder helpen met vragen over, aansluiting bij of inrichting van een RESV.