Fundamenteel andere keuzes – Ipse de Bruggen
Fundamenteel andere keuzes – Ipse de Bruggen
De gehandicaptenzorg staat onder druk. De zorgvraag groeit, cliënten hebben steeds complexere ondersteuning nodig en personeel blijft schaars. Volgens RvB-lid Hanno Brandsema van Ipse de Bruggen vraagt dat om fundamenteel andere keuzes.
“Die staat zonder meer onder druk. De combinatie van een groeiende zorgvraag, arbeidsmarktkrapte en stijgende kosten vormt een grote uitdaging. Tegelijkertijd zie ik het niet als de vraag óf we de zorg kunnen volhouden, maar vooral hóé we dat gaan doen. Bij Ipse de Bruggen zetten we daarom in op drie pijlers: vakmanschap versterken, het werk slimmer organiseren en technologie doelgericht inzetten. Daarnaast vraagt de toekomst om scherpe keuzes. Organisaties moeten complexiteit terugbrengen en wendbaar blijven. Maar ik zie ook veel kansen. Met ons programma Samen meer mogelijk ontwikkelen we nieuwe samenwerkingsvormen waarmee we ook in de toekomst goede zorg kunnen blijven bieden.”
Waar ziet u de meeste ruimte om slimmer te organiseren?
“Er is niet één oplossing. We moeten aan verschillende knoppen draaien. Een daarvan is werken met heldere processen, duidelijke verantwoordelijkheden en kortere lijnen. We kijken kritisch naar alles wat medewerkers tijd kost zonder direct bij te dragen aan goede zorg. Een mooi voorbeeld is het programma Vernieuwend Werken en Verantwoorden, waarin zorgorganisaties samenwerken met zorgkantoren en accountants. Ook BDO is daarbij betrokken. Het doel is om administratieve lasten terug te dringen. Minder controle waar dat kan, meer vertrouwen waar dat mogelijk is. Zo houden medewerkers meer tijd over voor cliënten. Slimmer organiseren gaat dus niet alleen over efficiëntie. Het gaat vooral over ruimte creëren voor het echte werk.”
Het is een stapeling van ontwikkelingen die grote impact heeft. De arbeidsmarktkrapte neemt verder toe, de zorgvraag wordt complexer en intensiever en ook de financiële kaders staan onder druk. Die factoren versterken elkaar. Minder personeel betekent meer druk op teams, terwijl cliënten juist meer ondersteuning nodig hebben. Daardoor verschuift de opgave van optimaliseren naar herontwerpen. We moeten niet alleen beter doen wat we al deden, maar ook fundamenteel anders gaan werken. We investeren veel in leiderschapsontwikkeling, vakmanschap en organisatieontwikkeling.”
“Bij ons gaat het vaak om de meest intensieve vormen van ondersteuning en behandeling. We bieden relatief veel VG7+-zorg. Dat vraagt om gespecialiseerde medewerkers en intensieve inzet van expertise. Tegelijkertijd brengt dit ook risico’s met zich mee. Het gaat vaak om cliënten met moeilijk verstaanbaar gedrag en soms onvoorspelbare situaties. Op deze locaties vinden relatief vaak incidenten plaats. Dat vraagt veel van medewerkers én van de organisatie. Daarnaast sluit de bekostiging niet altijd volledig aan bij de intensiteit van de zorg. Daarom moeten we schaarse expertise slim inzetten en blijven we in gesprek met zorgkantoren, financiers en beleidsmakers over passende randvoorwaarden.”
“Natuurlijk investeren we in behoud, opleiding en het aantrekken van zij-instromers. We kijken creatief naar manieren om talentvolle mensen aan ons te binden. Daarbij richten we ons minder op diploma’s en vooral op wat iemand kan bijdragen en wat nodig is om succesvol te zijn in de functie. Daar boeken we goede resultaten mee. Maar uiteindelijk moeten we vooral zorgen dat mensen hun werk goed kunnen blijven doen. Daarom kijken we ook hoe het werk is georganiseerd. We verminderen administratieve druk, zetten technologie in waar dat helpt en werken aan voorspelbaardere roosters. Een concreet voorbeeld: iemand die 24 uur werkt, moet soms zes keer per week naar het werk komen. Door diensten slimmer te organiseren, kunnen we het aantal opkomstmomenten verminderen en medewerkers langere, aaneengesloten diensten aanbieden. Dat draagt direct bij aan werkplezier en duurzame inzetbaarheid. Binnen Ipse de Bruggen streven we dan ook naar een positief leef- en werkklimaat. Als medewerkers zich veilig voelen en zich goed kunnen ontwikkelen, kunnen zij cliënten beter ondersteunen. Dat geldt ook andersom.”
“Technologie is voor ons geen doel op zich. Het is een middel om de zorg toekomstbestendig te houden. Digitalisering, data en AI helpen medewerkers om hun werk beter uit te voeren en geven cliënten meer regie. We experimenteren bijvoorbeeld met AI-gestuurde zorgrobots, zoals Noa. Dankzij AI kan deze robot gesprekken voeren die steeds natuurlijker aanvoelen voor cliënten. Daarnaast werken we met slimme sensortechnologie die vroegtijdig stress signaleert, zodat medewerkers eerder kunnen ingrijpen.”
“We ontwikkelen heel bewust vastgoedconcepten die bijdragen aan goede zorg en een positief leef- en werkklimaat. De komende jaren investeren we een paar honderd miljoen euro in vastgoed. Dat vraagt om scherpe keuzes, want niet alles kan tegelijk. We werken met een meerjareninvesteringsplan en heldere prioriteiten, gericht op toekomstbestendige woonomgevingen én financiële houdbaarheid in een tijd van stijgende bouwkosten.”
“Ik ben vooral trots op de manier waarop onze medewerkers iedere dag opnieuw klaarstaan voor cliënten en hun naasten, juist in een periode waarin de uitdagingen groot zijn. Ik zie bevlogen professionals die zich blijven inzetten om het verschil te maken. Dat is heel mooi. Tegelijkertijd constateer ik dat de verandercapaciteit van onze organisatie de afgelopen periode duidelijk is gegroeid, en dat vind ik minstens zo belangrijk.”
Welke bestuurder of organisatie binnen de gehandicaptenzorg inspireert u, en waarom?
“Inspiratie haal ik vooral uit organisaties die duidelijke keuzes durven maken, professionals vertrouwen geven en erin slagen complexiteit terug te brengen. Een mooi voorbeeld vind ik de Academische Werkplaats ZoTeG. Daar zie je hoe zorg, onderzoek, onderwijs en technologie samenkomen om innovatie verder te brengen. Wat mij daarin aanspreekt, is dat wetenschappelijk onderzoek wordt omgezet in praktische innovaties die direct bijdragen aan meer zelfstandigheid voor cliënten en tegelijkertijd de kwaliteit en doelmatigheid van de zorg verbeteren.”
“De sector heeft behoefte aan stabiliteit, passende financiering en ruimte om te vernieuwen. Innovatie kost tijd. Organisaties moeten kunnen investeren in nieuwe werkwijzen, technologie en medewerkers. Als we willen dat de gehandicaptenzorg ook in de toekomst toegankelijk en kwalitatief goed blijft, zijn duidelijke randvoorwaarden essentieel, waaronder opleidingssubsidies voor de ontwikkeling van medewerkers. Mijn oproep aan beleidsmakers is daarom: geef de sector rust, vertrouwen en passende financiële randvoorwaarden om die toekomst mogelijk te maken.”
Toekomstbestendigheid van de gehandicaptenzorg
Hoe kijkt u naar de toekomstbestendigheid van de gehandicaptenzorg?“Die staat zonder meer onder druk. De combinatie van een groeiende zorgvraag, arbeidsmarktkrapte en stijgende kosten vormt een grote uitdaging. Tegelijkertijd zie ik het niet als de vraag óf we de zorg kunnen volhouden, maar vooral hóé we dat gaan doen. Bij Ipse de Bruggen zetten we daarom in op drie pijlers: vakmanschap versterken, het werk slimmer organiseren en technologie doelgericht inzetten. Daarnaast vraagt de toekomst om scherpe keuzes. Organisaties moeten complexiteit terugbrengen en wendbaar blijven. Maar ik zie ook veel kansen. Met ons programma Samen meer mogelijk ontwikkelen we nieuwe samenwerkingsvormen waarmee we ook in de toekomst goede zorg kunnen blijven bieden.”
Waar ziet u de meeste ruimte om slimmer te organiseren?
“Er is niet één oplossing. We moeten aan verschillende knoppen draaien. Een daarvan is werken met heldere processen, duidelijke verantwoordelijkheden en kortere lijnen. We kijken kritisch naar alles wat medewerkers tijd kost zonder direct bij te dragen aan goede zorg. Een mooi voorbeeld is het programma Vernieuwend Werken en Verantwoorden, waarin zorgorganisaties samenwerken met zorgkantoren en accountants. Ook BDO is daarbij betrokken. Het doel is om administratieve lasten terug te dringen. Minder controle waar dat kan, meer vertrouwen waar dat mogelijk is. Zo houden medewerkers meer tijd over voor cliënten. Slimmer organiseren gaat dus niet alleen over efficiëntie. Het gaat vooral over ruimte creëren voor het echte werk.”
‘De toekomst vraagt om organisaties die complexiteit weten terug te brengen en flexibel kunnen inspelen op veranderingen’ - Hanno Brandsema
Ontwikkelingen in de gehandicaptenzorg
Welke ontwikkelingen gaan de gehandicaptenzorg de komende jaren het meest beïnvloeden?Het is een stapeling van ontwikkelingen die grote impact heeft. De arbeidsmarktkrapte neemt verder toe, de zorgvraag wordt complexer en intensiever en ook de financiële kaders staan onder druk. Die factoren versterken elkaar. Minder personeel betekent meer druk op teams, terwijl cliënten juist meer ondersteuning nodig hebben. Daardoor verschuift de opgave van optimaliseren naar herontwerpen. We moeten niet alleen beter doen wat we al deden, maar ook fundamenteel anders gaan werken. We investeren veel in leiderschapsontwikkeling, vakmanschap en organisatieontwikkeling.”
Hoogcomplexe zorg
Ipse de Bruggen biedt veel hoogcomplexe zorg. Wat betekent dat voor de organisatie?“Bij ons gaat het vaak om de meest intensieve vormen van ondersteuning en behandeling. We bieden relatief veel VG7+-zorg. Dat vraagt om gespecialiseerde medewerkers en intensieve inzet van expertise. Tegelijkertijd brengt dit ook risico’s met zich mee. Het gaat vaak om cliënten met moeilijk verstaanbaar gedrag en soms onvoorspelbare situaties. Op deze locaties vinden relatief vaak incidenten plaats. Dat vraagt veel van medewerkers én van de organisatie. Daarnaast sluit de bekostiging niet altijd volledig aan bij de intensiteit van de zorg. Daarom moeten we schaarse expertise slim inzetten en blijven we in gesprek met zorgkantoren, financiers en beleidsmakers over passende randvoorwaarden.”
De arbeidsmarkt
De arbeidsmarkt blijft een grote uitdaging. Hoe houdt u medewerkers vast?“Natuurlijk investeren we in behoud, opleiding en het aantrekken van zij-instromers. We kijken creatief naar manieren om talentvolle mensen aan ons te binden. Daarbij richten we ons minder op diploma’s en vooral op wat iemand kan bijdragen en wat nodig is om succesvol te zijn in de functie. Daar boeken we goede resultaten mee. Maar uiteindelijk moeten we vooral zorgen dat mensen hun werk goed kunnen blijven doen. Daarom kijken we ook hoe het werk is georganiseerd. We verminderen administratieve druk, zetten technologie in waar dat helpt en werken aan voorspelbaardere roosters. Een concreet voorbeeld: iemand die 24 uur werkt, moet soms zes keer per week naar het werk komen. Door diensten slimmer te organiseren, kunnen we het aantal opkomstmomenten verminderen en medewerkers langere, aaneengesloten diensten aanbieden. Dat draagt direct bij aan werkplezier en duurzame inzetbaarheid. Binnen Ipse de Bruggen streven we dan ook naar een positief leef- en werkklimaat. Als medewerkers zich veilig voelen en zich goed kunnen ontwikkelen, kunnen zij cliënten beter ondersteunen. Dat geldt ook andersom.”
Data, digitalisering en technologie
Welke rol spelen data, digitalisering en technologie?“Technologie is voor ons geen doel op zich. Het is een middel om de zorg toekomstbestendig te houden. Digitalisering, data en AI helpen medewerkers om hun werk beter uit te voeren en geven cliënten meer regie. We experimenteren bijvoorbeeld met AI-gestuurde zorgrobots, zoals Noa. Dankzij AI kan deze robot gesprekken voeren die steeds natuurlijker aanvoelen voor cliënten. Daarnaast werken we met slimme sensortechnologie die vroegtijdig stress signaleert, zodat medewerkers eerder kunnen ingrijpen.”
Investereren of beheersen?
Ipse de Bruggen staat voor een omvangrijke vastgoedopgave. Hoe maakt u de afweging tussen investeren in moderne woon- en zorgomgevingen en het beheersen van de kosten?“We ontwikkelen heel bewust vastgoedconcepten die bijdragen aan goede zorg en een positief leef- en werkklimaat. De komende jaren investeren we een paar honderd miljoen euro in vastgoed. Dat vraagt om scherpe keuzes, want niet alles kan tegelijk. We werken met een meerjareninvesteringsplan en heldere prioriteiten, gericht op toekomstbestendige woonomgevingen én financiële houdbaarheid in een tijd van stijgende bouwkosten.”
Rol als bestuurder
Waar bent u het meest trots op sinds uw aantreden als bestuurder?“Ik ben vooral trots op de manier waarop onze medewerkers iedere dag opnieuw klaarstaan voor cliënten en hun naasten, juist in een periode waarin de uitdagingen groot zijn. Ik zie bevlogen professionals die zich blijven inzetten om het verschil te maken. Dat is heel mooi. Tegelijkertijd constateer ik dat de verandercapaciteit van onze organisatie de afgelopen periode duidelijk is gegroeid, en dat vind ik minstens zo belangrijk.”
Welke bestuurder of organisatie binnen de gehandicaptenzorg inspireert u, en waarom?
“Inspiratie haal ik vooral uit organisaties die duidelijke keuzes durven maken, professionals vertrouwen geven en erin slagen complexiteit terug te brengen. Een mooi voorbeeld vind ik de Academische Werkplaats ZoTeG. Daar zie je hoe zorg, onderzoek, onderwijs en technologie samenkomen om innovatie verder te brengen. Wat mij daarin aanspreekt, is dat wetenschappelijk onderzoek wordt omgezet in praktische innovaties die direct bijdragen aan meer zelfstandigheid voor cliënten en tegelijkertijd de kwaliteit en doelmatigheid van de zorg verbeteren.”
'Beleidsmakers: geeft de sector rust, vertrouwen en passende financiële randvoorwaarden’ - Hanno Brandsema
Beleidsmakers
Wat wilt u beleidsmakers in Den Haag meegeven?“De sector heeft behoefte aan stabiliteit, passende financiering en ruimte om te vernieuwen. Innovatie kost tijd. Organisaties moeten kunnen investeren in nieuwe werkwijzen, technologie en medewerkers. Als we willen dat de gehandicaptenzorg ook in de toekomst toegankelijk en kwalitatief goed blijft, zijn duidelijke randvoorwaarden essentieel, waaronder opleidingssubsidies voor de ontwikkeling van medewerkers. Mijn oproep aan beleidsmakers is daarom: geef de sector rust, vertrouwen en passende financiële randvoorwaarden om die toekomst mogelijk te maken.”
