EU stelt DAC-herschikking voor: wat ondernemingen moeten weten

Artikel

Gepubliceerd: 
De Europese Commissie heeft op 24 juni een omvangrijk pakket voor fiscale vereenvoudiging gepubliceerd, bedoeld om EU-belastingregels te stroomlijnen en de nalevingslasten voor ondernemingen te verminderen. Het pakket bevat twee voorstellen: de Taxation Omnibus en de herschikking van de richtlijn administratieve samenwerking (DAC-recast). De DAC-recast bundelt de richtlijn en de acht wijzigingen daarvan in één samenhangend juridisch instrument. Het doel is de regels toegankelijker te maken, administratieve frictie te verminderen en de samenwerking tussen belastingautoriteiten in de EU te versterken. De DAC-recast introduceert gerichte vereenvoudigingen voor EU-ondernemingen, terwijl waarborgen tegen belastingfraude, belastingontduiking en belastingontwijking behouden blijven. Ook wordt hiermee gereageerd op aanbevelingen van de Europese Rekenkamer en op de eigen evaluatie van de DAC door de Commissie. 

De DAC-recast raakt alle DAC-richtlijnen, met de meest ingrijpende wijzigingen voor DAC1, DAC4, DAC5, DAC6, DAC7 en DAC9, naast enkele algemene bepalingen die binnen het gehele DAC-kader zullen gelden. 

Belangrijkste wijzigingen voor ondernemingen

Een centraal onderdeel van het voorstel betreft DAC6-rapportage. DAC6 verplicht intermediairs, zoals belastingadviseurs, banken en advocaten — en in sommige gevallen belastingplichtigen — om mogelijk agressieve grensoverschrijdende fiscale constructies te melden aan lokale belastingautoriteiten, met als doel belastingontwijking en -ontduiking in Europa tegen te gaan. De herschikking verfijnt de DAC6-rapportage om onnodige meldingen te verminderen en de duidelijkheid te vergroten: 

  • Alleen daadwerkelijk te implementeren constructies zijn meldingsplichtig; de meldingstermijn begint zodra de eerste concrete implementatiestap is gezet. 
  • Bepaalde entiteiten binnen de reikwijdte van Pijler Twee worden uitgezonderd als geen enkel groepslid profiteert van een belastingheffing onder 15%. 
  • De meldingsdeadline voor intermediairs wordt verlengd van 30 naar 90 dagen. 

Als dit voorstel wordt aangenomen, zal het de DAC6-rapportageverplichtingen aanzienlijk verminderen. De langere termijn zal bovendien de tijdsdruk verlagen en de datakwaliteit verbeteren. 

Het voorstel actualiseert ook de regels over het verschoningsrecht in lijn met recente rechtspraak van het Hof van Justitie van de Europese Unie (HvJ EU). De vrijstelling van notificatie wordt beperkt tot advocaten en vergelijkbare beroepsbeoefenaren die op grond van nationaal recht bevoegd zijn juridische vertegenwoordiging te bieden. Deze beroepsbeoefenaren moeten cliënten wel blijven notificeren over hun eventuele eigen rapportageverplichtingen. 

Aanvullende technische wijzigingen bestaan onder meer uit: 

  • Het schrappen van de minder relevante wezenskenmerken in categorie A (algemene wezenskenmerken met betrekking tot vertrouwelijkheid inzake belastingvoordelen, resultaat gerelateerde honoraria en gestandaardiseerde documenten). 
  • Het vervangen van de verwijzing in wezenskenmerk C1 (wezenskenmerk met betrekking tot aftrekbare betalingen tussen verbonden ondernemingen) naar OESO-werkzaamheden over niet-coöperatieve rechtsgebieden door het gezamenlijke beoordelingsproces van de Gedragscodegroep. 
  • Verdere uitwerking van de substance-criteria van wezenskenmerk D2 (wezenskenmerk dat verband houdt met niet-transparante eigendomsketens) via een uitvoeringshandeling van de Raad. 
  • Een toekomstige intentie — zonder dat al concrete tekst is aangekondigd — om guidance te geven over de main benefit test. 

Veel (intermediairs van) MNE-groepen zullen hierdoor een vermindering van de DAC6-rapportageverplichting gaan ervaren, met hopelijk helderdere drempels voor wanneer een DAC6-melding vereist is. 

Onder DAC7 moeten digitale platforms inkomsten van verkopers verzamelen en rapporteren aan lokale belastingautoriteiten om belastingontduiking te voorkomen en te waarborgen dat online verdiende inkomsten correct worden aangegeven. De DAC-recast verlaagt de rapportagelasten door de activiteitendrempel te schrappen en de monetaire drempel te verhogen van € 2.000 naar € 3.000. Ook worden de handhavingsinstrumenten voor platformexploitanten uit derde landen versterkt door duidelijkere sancties, betere samenwerking en de mogelijkheid van gelijktijdige controles. 

Deze wijziging verlaagt de nalevingslasten voor platforms, terwijl belastingautoriteiten sterkere instrumenten krijgen om niet-naleving aan te pakken.

Nu moet elke entiteit binnen een MNE-groep die onder de CbC-rapportageverplichting (DAC4) en de Pijler Twee-bijheffingsinformatieaangifte (DAC9) valt, afzonderlijk aan haar belastingautoriteit melden welke entiteit rapporteert en wanneer de aangifte wordt ingediend. De DAC-recast vervangt deze dubbele verplichting door één geconsolideerde groepsnotificatie voor beide regimes, op basis van een gemeenschappelijk template dat binnen drie maanden na de indieningstermijn met de relevante belastingautoriteiten wordt gedeeld. 

Deze bundeling vermindert dubbel administratief werk voor MNE-groepen aanzienlijk. 

De Europese Commissie wil de kwaliteit van uitgewisselde informatie verbeteren met een digitale tool voor automatische verificatie van fiscale nummers van belastingplichtigen (zogenoemde Taxpayer Identification Numbers, TIN’s). Het gebruik daarvan wordt verplicht voor belastingautoriteiten en optioneel voor rapporterende entiteiten. Na een succesvolle verificatie hoeven zij alleen nog de naam van de belastingplichtige en de geverifieerde identificatiecode te rapporteren. 

Deze maatregel verlaagt de nalevingskosten en verbetert de nauwkeurigheid van uitgewisselde informatie. 

De DAC-recast vergroot de informatiebasis waarover belastingautoriteiten kunnen beschikken. Naast hun eigen registers mogen zij ook informatie gebruiken uit andere nationale overheidsregisters en databanken. Dit omvat: 

  • openbare registers, waaronder anti-witwasregisters; 
  • pensioenregisters; en 
  • informatie over uiteindelijk belanghebbenden van vastgoed, die voortaan tussen EU-lidstaten wordt uitgewisseld. 

Levensverzekeringsproducten vervallen als aparte categorie, vanwege beperkt gebruik en overlap met rapportage over financiële rekeningen. 

Deze bredere toegang levert belastingautoriteiten completere en betrouwbaardere gegevens op, met beperkte extra lasten voor ondernemingen.

De DAC-recast moderniseert ook diverse operationele onderdelen: 

  • Rapportagetemplates voor CbC-reporting en de Pijler Twee-bijheffingsinformatieaangifte worden via uitvoeringshandelingen vastgelegd, zodat zij beter aansluiten op OESO-standaarden. 
  • Lidstaten moeten meer statistieken over automatische gegevensuitwisseling delen en uitgebreider rapporteren over de resultaten van administratieve samenwerking. 
  • De Commissie kan geanonimiseerde jaarsamenvattingen publiceren om de transparantie en evaluatie van het DAC-kader te versterken. 

Tijdlijn van het voorstel 

De DAC-recast wordt voor consultatie voorgelegd aan het Europees Parlement en ter goedkeuring aan de Raad. De meeste vereenvoudigingsmaatregelen gelden naar verwachting vanaf 2028, in lijn met de EU-doelstelling om administratieve lasten te verlagen en het concurrentievermogen te versterken. De maatregelen die de effectiviteit van de richtlijn moeten verbeteren, worden naar verwachting vanaf 2030 van toepassing. Heeft u naar aanleiding van dit artikel al vragen? Neem dan contact op met één van onze specialisten via onderstaande button. 

Auteur(s)

lisanne

Lisanne Rijff

Sr. Manager Bureau Vaktechniek | Tax & Legal
Bekijk details