Bedrijfsopvolging: uw familiebedrijf fiscaal-vriendelijk overdragen

De fiscale faciliteiten bij een bedrijfsopvolging zijn actueler dan ooit! De toekomst van de faciliteiten, waarbij het familiebedrijf op een fiscaal-vriendelijke manier kan worden overgedragen, houdt de gemoederen bezig. De afgelopen drie jaren zijn deze faciliteiten ingrijpend veranderd.

Het familiebedrijf overdragen: een lastig onderwerp 

Vanuit het perspectief van ‘de overdrager’ kan bedrijfsopvolging als lastig worden ervaren. In de eerste plaats natuurlijk vanwege de emotionele lading van de beslissing die wordt gemaakt. Relevant vanuit financieel-fiscale optiek zijn vooral vragen als: 

• Hoe financier ik mijn ‘oude dag’? 
• Wat moet mijn bedrijf opleveren? 
• Schenken of verkopen aan de volgende generatie of een derde? 

Dit artikel gaat in op de fiscale aspecten ten aanzien van een overdracht van het familiebedrijf binnen de familie. We gaan hierbij tevens in op enkele gewijzigde voorwaarden waaraan de overdrager of opvolger moet voldoen om de faciliteiten te kunnen benutten. 

Overdracht niet of nauwelijks belast 

Het liefst wilt u het familiebedrijf met zo min mogelijk fiscaal-nadelige gevolgen overdragen aan de volgende generatie. Vanuit dat fiscale oogpunt zijn de fiscale faciliteiten één van uw belangrijkste vertrekpunten bij een bedrijfsoverdracht. Als deze kunnen worden toegepast, is de overdracht van uw onderneming (via schenking of vererving) niet of nauwelijks belast. En dat is in veel opvolgingsprocessen natuurlijk een belangrijke randvoorwaarde. Deze regeling is daarmee niet alleen zeer bepalend voor uw eigen (financiële) positie, maar zeker ook voor de continuïteit van het bedrijf dat u achterlaat. 

Fiscale faciliteiten 

De fiscale faciliteiten bij een bedrijfsopvolging bestaan uit een doorschuiffaciliteit (DSR) voor de heffing van inkomstenbelasting en een vrijstelling voor de schenk-/erfbelasting (BOR). De belangrijkste voorwaarden en wijzigingen zijn als volgt; 

• Voor de schenk- en erfbelasting is de verkrijging van een onderneming met een waarde tot ruim € 1,5 miljoen vrijgesteld van belastingheffing. Voor zover de waarde van de onderneming daar bovenuit komt, geldt een vrijstelling van 75%. De additionele waarde wordt belast met een heffing van 10 tot 20% in geval van een opvolging van ouder door kind.  
• De faciliteiten gelden uitsluitend voor overgedragen ondernemingsvermogen. Bedrijfsmiddelen die niet alleen maar in de onderneming (maar ook privé) worden gebruikt, kwalificeren met ingang van 2025 slechts als ondernemingsvermogen voor zover ze daadwerkelijk binnen de onderneming gebruikt worden.
• Per 1 januari 2025 geldt bij schenkingen van ondernemingsvermogen een minimumleeftijd van 21 jaar voor de bedrijfsopvolger. Deze minimale leeftijdseis geldt zowel voor de DSR in box 2 als de BOR. 
• De verkrijger de onderneming ten minste drie jaar voortzetten (tot 1 januari 2025 gold een termijn van vijf jaren. 
• Met ingang van 1 januari 2026 is een definitie van preferente aandelen in de wet opgenomen. Preferente aandelen kwalificeren slechts voor de DSR en de BOR wanneer deze op een bepaalde manier zijn ontstaan. 
• Meer informatie over de wijzigingen vindt u in dit artikel. 

Faciliteiten extra ingewikkeld voor vastgoedbedrijven 

De vraag of u als vastgoedbedrijf aan het beleggen of ondernemen bent, speelt met ingang van 1 januari 2024 geen rol meer. Sindsdien wordt aan derden verhuurd vastgoed standaard aangemerkt als beleggingsvermogen en gelden de DSR en de BOR niet. Mochten de DSR en de BOR niet toegepast kunnen worden, dan zijn er vaak nog andere mogelijkheden om op een fiscaal-voordelige manier de (toekomstige groei van de) waarde van vastgoed naar de volgende generatie over te dragen. 

Fiscaal vriendelijke bedrijfsopvolging: (nu nog) een riante uitkomst 

De DSR en de BOR zijn en blijven ingewikkelde technische regelingen. Maar wel – afhankelijk van de situatie - met een riante uitkomst, mits de regeling op de correcte wijze wordt toegepast. De specialisten van BDO kunnen u bij uitstek begeleiden bij een fiscaal-vriendelijke bedrijfsopvolging: van verkenning tot implementatie. Neem voor meer informatie vrijblijvend contact op met een van onze specialisten of bezoek één van onze trainingen van de BDO Familiebedrijvenacademie bij u in de buurt. 

BDO Familiebedrijvenacademie: trainingsprogramma’s voor bedrijfsoverdragers- en opvolgers 
BDO biedt op maat gemaakte trainingen aan in de Familiebedrijvenacademie voor zowel de overdragende generatie als (potentiële) opvolgers in het familiebedrijf. De SeniorGen masterclass is speciaal voor de overdragende generatie en focust op thema’s als financiële planning, rolverandering en het managen van familieverhoudingen. Door te werken in kleine groepen is er veel aandacht voor elkaar en de uitwisseling van vragen en ervaringen. 

De NextGen masterclass is al jarenlang een succes: een masterclass speciaal gericht op het proces van opvolging, waarbij de BOR ook uitgebreid aan bod komt. Beoogde opvolgers stappen even ‘uit het familiebedrijf’ en in een setting met andere jonge opvolgers, met wie ze ervaringen kunnen uitwisselen. Dit alles met het doel om ze als gesprekspartner nog steviger in hun schoenen te laten staan en daarmee weloverwogen beslissingen te laten nemen. Thuis én op de zaak.