Waarom scope 3 juist wél onmisbaar is op weg naar klimaatneutrale zorg

De zorgsector staat voor één van de grootste transities uit haar bestaan. Met de Green Deal Duurzame Zorg heeft de sector zich gecommitteerd aan forse ambities: 55 procent CO₂‑reductie in 2030 en klimaatneutrale zorg in 2050. Toch blijft er in de praktijk discussie bestaan over de vraag welke emissies onder die doelstellingen vallen. 
Vooral rondom Scope 3, de uitstoot in de keten, bestaan hardnekkige misverstanden. Sommige zorgorganisaties betogen dat scope 3 niet verplicht is, omdat de Green Deal de term niet expliciet gebruikt. Maar die redenering houdt geen stand zodra je kijkt naar de inhoud, de formuleringen en de logica van de klimaatdoelen.

De Green Deal beschrijft de werkelijkheid, niet het jargon

Het is waar dat de Green Deal geen gebruik maakt van de termen scope 1, scope 2 of scope 3. Maar dat doet niets af aan de reikwijdte ervan. De Green Deal beschrijft wat er moet gebeuren, niet in welk jargon dat moet gebeuren.

De zorg heeft een consumptievoetafdruk en die bestaat vooral uit ketenemissies

Op meerdere plekken benadrukt de Green Deal dat de zorg verantwoordelijk is voor een aanzienlijk deel van de Nederlandse consumptievoetafdruk. Dat begrip is relevant: een consumptievoetafdruk bestaat vooral uit emissies die ontstaan door alles wat de zorg inkoopt, gebruikt en afdankt. Denk aan medische wegwerpartikelen, medicijnen, apparatuur, textiel en voeding. Precies deze categorieën vallen in scope 3. Voor ziekenhuizen geldt dat deze ketenemissies meestal meer dan 90 procent van de totale uitstoot vormen. Wie alleen gebouwen verduurzaamt, richt zich dus op een klein deel van de werkelijke klimaatimpact. Daarmee blijft het grootste deel van de voetafdruk onaangeroerd en wordt klimaatneutraliteit onbereikbaar.

Artikel 4 van de Green Deal bevestigt dat scope 3 er wél bij hoort

Daar staat expliciet dat CO₂‑uitstoot meer omvat dan gebouwen, energie en transport, en dat zorginstellingen worden geholpen bij het identificeren van indirecte emissies van andere hotspots. Bovendien wordt van hen verwacht dat zij hiervoor doelen en maatregelen opstellen. Dat is in feite precies de manier waarop scope 3 internationaal wordt gedefinieerd en aangepakt. De Green Deal vraagt van zorginstellingen dat zij inzicht krijgen in deze ketenemissies en dat zij aan reductie werken.

Scope 3 aanpakken is geen last, maar een strategische kans

Voor veel zorgorganisaties voelt scope 3 nog complex, maar in de praktijk biedt het juist kansen. Door ketenemissies inzichtelijk te maken, ontstaat er grip op kosten, risico’s en afhankelijkheden. Ook passen steeds meer zorgverzekeraars, toezichthouders en wetgevers hun kaders aan, waardoor duurzame inkoop, transparante rapportages en ketensamenwerking steeds belangrijker worden. Het vroegtijdig in kaart brengen van scope 3 helpt organisaties bovendien om zich goed voor te bereiden op de CSRD‑rapportage, waarin ketenemissies een verplicht onderdeel zijn. Door vandaag te beginnen, bouwt een zorginstelling niet alleen aan haar klimaatdoelen, maar ook aan toekomstbestendige bedrijfsvoering.

Zonder scope 3 geen klimaatneutrale zorg

Alles bij elkaar is de boodschap helder: scope 3 is niet optioneel, maar een vanzelfsprekend onderdeel van de klimaatambitie in de zorg. De Green Deal dekt deze emissies inhoudelijk volledig, de grootste klimaatimpact van de zorg bevindt zich in de keten en de doelstellingen voor 2050 zijn zonder ketenreductie niet haalbaar. De sector komt pas echt in beweging wanneer ook leveranciers, inkoopprocessen en materiaalgebruik onderdeel worden van de duurzaamheidsstrategie. Dat vraagt om samenwerking, inzichten en praktische handvatten, maar het levert ook veel op: minder uitstoot, lagere kosten, betere leveringszekerheid en een geloofwaardige route naar netto‑nul.

BDO Webinar – 22 april: Aan de slag met scope 3 

Op 22 april organiseert BDO een webinar voor organisaties die hun uitstoot willen verminderen, inclusief scope 3. Tijdens deze sessie laten we zien hoe je als organisatie grip krijgt op ketenemissies, welke stappen je vandaag al kunt zetten en hoe je leveranciers betrekt in de transitie. Het webinar is praktisch, toegankelijk en gericht op directe toepasbaarheid, ook in de zorgpraktijk.

Wilt u deelnemen? Aanmelden doet u via onderstaande button.

Ja, ik meld me aan