Waarom Scope 3-emissies de sleutel zijn tot echte klimaatvooruitgang
Waarom Scope 3-emissies de sleutel zijn tot echte klimaatvooruitgang
Inzichten uit het webinar ‘Grip op CO₂ reductie’ van BDO
Veel organisaties hebben tegenwoordig zicht op hun directe CO₂ uitstoot, zoals het aardgasverbruik voor verwarming, het gebruik van brandstoffen in het wagenpark en de elektriciteit die zij inkopen. Maar het échte klimaatvraagstuk ligt vaak buiten de eigen muren.Zoals besproken in het webinar ‘Grip op CO₂ reductie’ van BDO, kunnen Scope 3 emissies oplopen tot wel 90% van de totale uitstoot van een organisatie, terwijl juist hierover vaak het minste inzicht bestaat.
Wat is Scope 3?
Het Greenhouse Gas Protocol, de internationale standaard voor CO₂ meting, onderscheidt drie categorieën: Scope 1 dekt directe emissies binnen je eigen activiteiten. Scope 2 dekt gekochte elektriciteit, warmte, koude en stoom. Scope 3 omvat alles daarbuiten: de materialen en diensten die je koopt, vervoer van en naar je locatie, het woon-werkverkeer van medewerkers, zakenreizen en het afvoeren en afvoeren van de producten die je verkoopt. Voor een typisch productiebedrijf is Scope 3 goed voor 80–85%, soms 90%, van de totale uitstoot. Voor logistieke en retailbedrijven overschrijdt het vaak meer dan 90%. Zelfs dienstverlenende bedrijven, die expertise verkopen in plaats van producten, zien Scope 3 doorgaans op ongeveer de helft van hun totale uitstoot. Zoals een spreker tijdens het webinar het verwoordde: "Als je jouw Scope 3 niet inzichtelijk hebt, navigeer je blind."Waarom Scope 3 relevant blijft — ook bij veranderende regelgeving
Hoewel de ontwikkeling van regelgeving soms fluctueert, verandert het strategische belang van Scope 3 niet. De CSRD blijft van toepassing op grotere organisaties, die hun informatiebehoefte doorvertalen naar leveranciers. Dit betekent dat ook niet CSRD plichtige organisaties geraakt worden: zij maken immers onderdeel uit van de Scope 3 uitstoot van hun klanten. Daarnaast stellen sectorinitiatieven, zoals de Green Deal Duurzame Zorg, vergelijkbare eisen aan transparantie en reductie. Naast compliance spelen ook andere risico’s een rol. Geopolitieke ontwikkelingen maken toeleveringsketens kwetsbaarder, terwijl afhankelijkheid van fossiele brandstoffen zorgt voor financiële en operationele risico’s. Grip op Scope 3 betekent daarom niet alleen grip op emissies, maar ook op risico’s en continuïteit.Begin breed, ga vervolgens de diepte in
Een van de belangrijkste inzichten uit het webinar is dat complexiteit geen excuus mag zijn om niet te starten. Veel organisaties wachten tot alle data compleet is, terwijl juist een eerste brede analyse waardevol is. Een globale inschatting van de totale uitstoot geeft al richting. Als bijvoorbeeld blijkt dat ingekochte materialen 60% van de uitstoot vertegenwoordigen en woon werkverkeer slechts 5%, dan is direct duidelijk waar de grootste reductiekansen liggen. De boodschap is helder: start met het volledige plaatje, gebruik brede schattingen waar gedetailleerde data niet beschikbaar zijn en verfijn je metingen parallel aan je transitieplanning. Meten en reduceren zijn geen afzonderlijke stappen, maar ontwikkelen zich parallel.Stel eerlijke en gedragen doelen
Bij het formuleren van reductiedoelen zijn drie elementen cruciaal:- realisme: doelen moeten haalbaar en onderbouwd zijn
- detailniveau: vertaal ambities naar concrete acties en categorieën
- eigenaarschap: betrek de hele organisatie
Wetenschappelijk onderbouwde doelstellingen (zoals SBTi) bieden een waardevol kader. Tegelijkertijd is transparantie essentieel: de praktijk leert dat Scope 3 vaak complexer is dan verwacht. Het stellen van tussentijdse doelen maakt voortgang inzichtelijk en beheersbaar. Koppel deze doelen aan verantwoordelijken binnen de organisatie, zoals inkoop, facilitair management en mobiliteit. Zo wordt duurzaamheid onderdeel van het dagelijks handelen.
