Samenloopvrijstelling bij een vereenvoudigde zusterfusie?
Samenloopvrijstelling bij een vereenvoudigde zusterfusie?
In een recent gepubliceerd kennisgroepstandpunt stelt de Belastingdienst zich op het standpunt dat bij de overdracht van een goed in het kader van een vereenvoudigde zusterfusie, geen beroep kan worden gedaan op de goedkeuring voor toepassing van de samenloopvrijstelling overdrachtsbelasting. Dit kan leiden tot onverwachte heffing van overdrachtsbelasting bij fusies binnen concernverband. In dit artikel gaan wij in op het kennisgroepstandpunt en bespreken wij de mogelijke gevolgen voor de praktijk.
Voor de overdrachtsbelasting bestaat zo’n regeling niet. Wel kan onder voorwaarden een beroep worden gedaan op de samenloopvrijstelling als bij de overdracht ook een nieuwe onroerende zaak wordt verkregen. Dat kan op basis van een goedkeuring onder voorwaarden ook als er feitelijk geen btw is geheven bij de overdracht. In dat geval moet getoetst worden of de levering van de onroerende zaak van rechtswege btw-belast zou zijn geweest als artikel 37d niet van toepassing was.
Daarnaast rijst de vraag of dit standpunt ook gevolgen heeft voor andere overgangsvormen onder algemene titel, zoals andere vormen van juridische fusies en juridische splitsingen zonder aandelenuitreiking. Tot slot kan het standpunt ook invloed hebben op transacties die binnen een fiscale eenheid btw worden uitgevoerd indien daarbij geen vergoeding wordt berekend.
Aan deze vrijstellingen kunnen afhankelijk van de omstandigheden echter strikte voorwaarden verbonden zijn. Bij interne reorganisatie moet bijvoorbeeld worden voldaan aan voorwaarden op het gebied van aandelenbezit. Bij een beroep op de juridische fusie moet deze overwegend zijn ingegeven door zakelijke motieven. De splitsingsvrijstelling kan alleen worden toegepast bij ondernemingen en ruziesplitsingen. Voor alle vrijstellingen geldt dat de activiteiten in bepaalde situaties minstens drie jaar na de overdracht worden voortgezet. Desondanks kunnen deze vrijstellingen in bepaalde situaties uitkomst bieden.
Wat is een vereenvoudigde zusterfusie?
Een vereenvoudigde zusterfusie is een juridische fusie tussen vennootschappen waarvan alle aandelen in de fuserende vennootschappen (direct of indirect) door dezelfde aandeelhouder(s) worden gehouden. Bij een reguliere juridische fusie krijgen de aandeelhouders van de verdwijnende vennootschap aandelen in de verkrijgende vennootschap. Bij een vereenvoudigde zusterfusie heeft de aandeelhouder vóór en na de fusie exact dezelfde (indirecte) economische en juridische gerechtigdheid tot het vermogen, waardoor een tegenprestatie in de vorm van aandelen overbodig is.Samenloopvrijstelling bij overdracht onderneming
Bij de overdracht van een btw-onderneming die wordt voortgezet door de verkrijger blijft btw-heffing achterwege op grond van artikel 37d Wet OB. Deze regeling beoogt de continuïteit van de onderneming te waarborgen en voorkomt dat de verkrijger btw moet voorfinancieren. Bij toepassing van 37d treedt de overnemer in de btw-positie van de overdrager met betrekking tot de overgenomen onderneming.Voor de overdrachtsbelasting bestaat zo’n regeling niet. Wel kan onder voorwaarden een beroep worden gedaan op de samenloopvrijstelling als bij de overdracht ook een nieuwe onroerende zaak wordt verkregen. Dat kan op basis van een goedkeuring onder voorwaarden ook als er feitelijk geen btw is geheven bij de overdracht. In dat geval moet getoetst worden of de levering van de onroerende zaak van rechtswege btw-belast zou zijn geweest als artikel 37d niet van toepassing was.
Ontbreken bezwarende titel – geen samenloopvrijstelling
Volgens de Belastingdienst is een beroep op de goedkeuring voor toepassing van de samenloopvrijstelling bij een vereenvoudigde zusterfusie niet mogelijk. Struikelblok is het ontbreken van een vergoeding tussen partijen. Het vermogen gaat onder algemene titel over op de verkrijgende vennootschap, zonder dat daar een tegenprestatie tegenover staat. Daardoor is volgens de Belastingdienst geen sprake van een bezwarende titel en dus ook niet van een van rechtswege btw-belaste levering. Dit sluit toepassing van de samenloopvrijstelling uit.Te strikt?
Naar onze mening past de belastingdienst de goedkeuring voor een beroep op de samenloopvrijstelling bij bedrijfsoverdrachten te strikt toe. Bij een fusie is sprake van een integrale vermogensovergang waarbij alle activa en passiva overgaan op de verkrijger. Economisch bezien kan dus worden gesteld dat er wél een tegenprestatie is omdat de verkrijgende vennootschap rechten en verplichtingen overneemt. Los daarvan is de goedkeuring naar onze mening bedoeld om situaties waarin artikel 37d van toepassing is niet enkel daarom te belasten met overdrachtsbelasting. Artikel 37d kan op basis van de wettekst ook van toepassing zijn bij transacties om niet.Daarnaast rijst de vraag of dit standpunt ook gevolgen heeft voor andere overgangsvormen onder algemene titel, zoals andere vormen van juridische fusies en juridische splitsingen zonder aandelenuitreiking. Tot slot kan het standpunt ook invloed hebben op transacties die binnen een fiscale eenheid btw worden uitgevoerd indien daarbij geen vergoeding wordt berekend.
Alternatieven
Gelet op het kennisgroepstandpunt zal de Belastingdienst een beroep op de samenloopvrijstelling in vergelijkbare situaties afwijzen. Om heffing van overdrachtsbelasting te voorkomen zal indien mogelijk moeten worden uitgeweken naar andere mogelijke ovedrachtsbelastingvrijstellingen, zoals de interne reorganisatievrijstelling of de juridische fusie- en splitsingsvrijstellingen.Aan deze vrijstellingen kunnen afhankelijk van de omstandigheden echter strikte voorwaarden verbonden zijn. Bij interne reorganisatie moet bijvoorbeeld worden voldaan aan voorwaarden op het gebied van aandelenbezit. Bij een beroep op de juridische fusie moet deze overwegend zijn ingegeven door zakelijke motieven. De splitsingsvrijstelling kan alleen worden toegepast bij ondernemingen en ruziesplitsingen. Voor alle vrijstellingen geldt dat de activiteiten in bepaalde situaties minstens drie jaar na de overdracht worden voortgezet. Desondanks kunnen deze vrijstellingen in bepaalde situaties uitkomst bieden.
