Re-integratietoets en WIA-voorschotregeling: wat verandert?
Re-integratietoets en WIA-voorschotregeling: wat verandert?
Werkgevers zijn gedurende de eerste twee jaar verplicht zich actief in te spannen voor de re-integratie van arbeidsongeschikte werknemers. Of deze inspanningen voldoende zijn geweest, wordt door het UWV beoordeeld aan de hand van de zogenoemde poortwachterstoets. Die beoordeling kan grote gevolgen hebben. Wanneer het UWV van oordeel is dat een werkgever onvoldoende heeft gedaan aan de re-integratie, kan een loonsanctie worden opgelegd waardoor de loondoorbetalingsverplichting met maximaal 52 weken wordt verlengd.
In de praktijk kan deze toets soms wrang uitpakken. Werkgevers kunnen namelijk worden geconfronteerd met een loonsanctie doordat de verzekeringsarts van het UWV achteraf anders oordeelt over de medische belastbaarheid van een werknemer dan de bedrijfsarts die het re-integratietraject heeft begeleid. Het kabinet wil aan deze onzekerheid een einde maken met het wetsvoorstel Wijziging toets op de re-integratie-inspanningen en WIA-voorschotregeling.
Bij deze beoordeling onderzoekt het UWV welke mogelijkheden een werknemer gedurende de ziekteperiode nog had om arbeid te verrichten. Daarbij kan het voorkomen dat de verzekeringsarts van het UWV achteraf tot een ander oordeel komt dan de bedrijfsarts. Als het UWV meent dat hierdoor kansen voor werkhervatting zijn gemist, dan kan dit voor de werkgever leiden tot een loonsanctie.
Het UWV blijft wel beoordelen of werkgever en werknemer voldoende re-integratie-inspanningen hebben verricht op basis van het advies van de bedrijfsarts. Het wetsvoorstel verandert dus niets aan de verplichting om actief aan de re-integratie te werken, maar ziet slechts op de medische beoordeling die aan deze verplichtingen ten grondslag ligt. Werkgevers blijven verantwoordelijk voor een zorgvuldig re-integratie¬traject en een volledig re-integratiedossier.
Voor deze voorschotten geldt sinds 2021 een tijdelijk kwijtscheldbeleid. Het wetsvoorstel beoogt dit beleid een wettelijke basis te geven. Daarmee wordt geregeld dat het UWV onder voorwaarden WIA-voorschotten kan kwijtschelden. Daarnaast wordt vastgelegd dat (kwijtgescholden) WIA-voorschotten vanaf de beoogde inwerkingtreding ten laste van het Arbeidsongeschiktheidsfonds komen.
In de praktijk kan deze toets soms wrang uitpakken. Werkgevers kunnen namelijk worden geconfronteerd met een loonsanctie doordat de verzekeringsarts van het UWV achteraf anders oordeelt over de medische belastbaarheid van een werknemer dan de bedrijfsarts die het re-integratietraject heeft begeleid. Het kabinet wil aan deze onzekerheid een einde maken met het wetsvoorstel Wijziging toets op de re-integratie-inspanningen en WIA-voorschotregeling.
Hoe werkt de beoordeling nu?
Na een WIA-aanvraag beoordeelt het UWV niet alleen of een werknemer recht heeft op een WIA-uitkering, maar ook of de werkgever en werknemer voldoende hebben gedaan aan de re-integratie. Deze beoordeling vindt plaats aan de hand van het re-integratieverslag en staat bekend als de poortwachterstoets.Bij deze beoordeling onderzoekt het UWV welke mogelijkheden een werknemer gedurende de ziekteperiode nog had om arbeid te verrichten. Daarbij kan het voorkomen dat de verzekeringsarts van het UWV achteraf tot een ander oordeel komt dan de bedrijfsarts. Als het UWV meent dat hierdoor kansen voor werkhervatting zijn gemist, dan kan dit voor de werkgever leiden tot een loonsanctie.
Wat wil het kabinet veranderen?
Het wetsvoorstel regelt dat het advies van de bedrijfsarts over de belastbaarheid van de werknemer leidend wordt bij de beoordeling van de re-integratie-inspanningen door het UWV. Hierdoor kunnen werkgevers niet langer worden geconfronteerd met een loonsanctie die uitsluitend het gevolg is van een verschil van mening tussen de bedrijfsarts en de verzekeringsarts van het UWV.Het UWV blijft wel beoordelen of werkgever en werknemer voldoende re-integratie-inspanningen hebben verricht op basis van het advies van de bedrijfsarts. Het wetsvoorstel verandert dus niets aan de verplichting om actief aan de re-integratie te werken, maar ziet slechts op de medische beoordeling die aan deze verplichtingen ten grondslag ligt. Werkgevers blijven verantwoordelijk voor een zorgvuldig re-integratie¬traject en een volledig re-integratiedossier.
Meer zekerheid voor werkgevers
Het wetsvoorstel moet bijdragen aan meer voorspelbaarheid in het re-integratieproces. Werkgevers mogen daarbij in beginsel vertrouwen op het advies van de bedrijfsarts over de medische belastbaarheid van de werknemer. Dit moet de onzekerheid rondom de poortwachterstoets verminderen en werkgevers meer duidelijkheid bieden over wat van hen wordt verwacht.De WIA-voorschotregeling
Het wetsvoorstel bevat daarnaast een regeling voor WIA-voorschotten. In de praktijk ontvangen werknemers soms een voorschot op een WIA-uitkering zolang er nog geen definitieve beoordeling van hun WIA-aanvraag is. Dat gebeurt bijvoorbeeld wanneer het UWV door achterstanden niet tijdig een beslissing kan nemen.Voor deze voorschotten geldt sinds 2021 een tijdelijk kwijtscheldbeleid. Het wetsvoorstel beoogt dit beleid een wettelijke basis te geven. Daarmee wordt geregeld dat het UWV onder voorwaarden WIA-voorschotten kan kwijtschelden. Daarnaast wordt vastgelegd dat (kwijtgescholden) WIA-voorschotten vanaf de beoogde inwerkingtreding ten laste van het Arbeidsongeschiktheidsfonds komen.
