De finance-functie ontwikkelt zich steeds meer van een voornamelijk uitvoerende rol naar een strategische businesspartner van de organisatie. Digitalisering en AI spelen hierbij een belangrijke rol. Veel organisaties zien de mogelijkheden, maar worstelen nog met de inzet hiervan. Hoe zorg je ervoor dat digitalisering en AI structureel waarde toevoegen aan de finance-functie?
De finance-functie van de toekomst speelt een steeds belangrijkere rol bij het onderbouwen van strategische beslissingen. Met actuele inzichten helpt finance organisaties om waarde te creëren. Dat kan financiële waarde zijn, bijvoorbeeld door kasstromen te optimaliseren zodat de aandeelhouderswaarde verhoogd kan worden. Maar ook stakeholder waarde en zeker bij publieke organisaties, maatschappelijke waarde die niet zozeer financieel uit te drukken is, zoals betere zorg of goed openbaar bestuur. De CFO ontwikkelt zich daardoor steeds meer richting een CVO: chief value officer.
Om de finance-functie te ontwikkelen tot een strategische businesspartner, is meer nodig dan alleen het moderniseren van systemen en tools. Vier belangrijke pijlers bepalen in hoeverre een finance-functie zich ontwikkelt tot een leading finance-functie: data, systemen & tools, maar ook processen & controls en mensen & organisatie.
Een voorbeeld waarin deze pijlers samenkomen, is het gebruik van data voor AI-gestuurde analyses en automatisering. Daarvoor moet data niet alleen beschikbaar zijn, maar ook bruikbaar en betrouwbaar. Datamanagement en data science worden dan ook steeds belangrijkere competenties binnen een finance-afdeling. Heeft de organisatie deze kennis al in huis, of moeten deze vaardigheden worden aangetrokken? Dit soort randvoorwaarden moet op orde zijn voordat AI op grotere schaal kan worden ingezet. In tegenstelling tot wat soms wordt gedacht, is de inzet van AI dus niet de eerste stap in de ontwikkeling naar een leading finance-functie.
Binnen deze vier pijlers kan AI op verschillende manieren waarde toevoegen. Zo kan AI bijdragen aan meer efficiëntie door processen verder te automatiseren (hyperautomation). Ook kan AI een belangrijke rol spelen bij het versnellen van analyses en het continu beschikbaar maken van informatie.
Simone Beks-Kröplin (CFO van DKG, De Keukengroep) vertelt in het webinar hoe AI kan bijdragen aan snellere en betere inzichten op bestuursniveau. “Ik wil geen traditionele rapportages meer, maar wil realtime weten wat er speelt. Daarnaast geeft AI mij andere inzichten. Ik vraag vaak aan AI wat ik bijvoorbeeld bij een investeringsaanvraag over het hoofd zie. Dat geeft je toch een andere kijk op dingen.” Het reviewen van managementrapportages, wat lange tijd mensenwerk was, wordt steeds vaker door AI overgenomen. Zo hebben bestuurders sneller de beschikking over actuele stuurinformatie om strategische beslissingen te nemen. Plus, die informatie is ook vaak diepgaander dan voorheen.
Bram de Vos (Retail Operations & Store Management, NZA) geeft een voorbeeld hoe NZA AI inzet bij businesscases voor internationale uitbreiding: “Waar je eerst niet goed wist hoeveel mensen op een bepaalde plek kwamen en hoeveel klanten je kunt verwachten in winkels, zijn deze antwoorden nu met AI goed te verkrijgen. Dat zorgt voor een betere onderbouwing van je business case en we gebruiken dit om te bepalen waar we onze groei willen realiseren.”
Hoe kan een organisatie slim starten met de inzet van AI? Simone Beks-Kröplin en Bram de Vos geven allebei aan dat een goede basis daarvoor essentieel is. Zorg voor een duidelijke visie en strategie op digitalisering en AI. Waar wil de organisatie naartoe en welke inzichten kan finance daarbij bieden?
Simone: “Kijk wat je in huis hebt aan systemen en vaardigheden, zorg voor een goede strategie en visie. En bouw van daaruit op. Kijk stapsgewijs wat je kunt automatiseren of waar je AI in kan zetten. Laat het ook vanuit je mensen komen. Wat vinden zij vervelende processen of klussen? Welke inzichten missen zij?” Door eerst de basis op orde te brengen, zijn vaak al grote stappen te zetten. Wanneer bijvoorbeeld de boekhouding slimmer en efficiënter wordt ingericht, houdt finance meer tijd over voor strategische werkzaamheden. Zo kan de finance-functie zich geleidelijk verder ontwikkelen tot businesspartner van de organisatie.
Een andere belangrijke les bij het transformeren van de finance-functie is om klein te beginnen met automatisering. Start bijvoorbeeld met een afgebakende businesscase voor het automatiseren van één proces, zoals de handmatige verwerking van facturen. Dit bespaart medewerkers tijd en kan bijdragen aan meer werkplezier. Bovendien is zo’n toepassing relatief eenvoudig te implementeren en blijft het veranderproces overzichtelijk. Een succesvolle implementatie kan vervolgens zorgen voor meer draagvlak onder medewerkers voor verdere automatisering.
Ook volgens Bram de Vos zijn mensen cruciaal voor het slagen van AI-implementaties. “Het is heel belangrijk om met elkaar te blijven praten in een organisatie. Vraag bijvoorbeeld vanuit finance bij de business na waar behoeften liggen. Richt van daaruit systemen in en bepaal dan waar de inzet van AI meerwaarde heeft. Maar ook het kunnen interpreteren van data en inzichten blijft belangrijk. Dat vormt de basis van je rapportages. De toekomstige finance-functie is en blijft wat mij betreft dan ook vooral mensenwerk.”
Benieuwd hoe Simone Beks-Kröplin en Bram de Vos digitalisering en AI inzetten binnen hun organisaties? Tijdens het BDO-webinar ‘Transformeer naar een futureproof finance-functie’ deelden zij samen met BDO-experts Jeroen Veldhuis en Marco Schilder hun ervaringen, inzichten en aandachtspunten. Bekijk het webinar via onderstaande button en ontdek welke stappen je kunt zetten naar een toekomstbestendige finance-functie.

