Commissionairsregeling btw: bent u wel echt een tussenpersoon?

De rol van tussenpersonen in de btw staat al lange tijd in de belangstelling. De laatste tijd met name als gevolg van de opkomst van digitale platforms en duurzame businessmodellen. Recente arresten van het Hof van Justitie van de EU bevestigen dat de zogeheten commissionairsregeling in de btw ruimer wordt toegepast dan voorheen. Dit kan ertoe leiden dat eerder wordt aangenomen dat een tussenpersoon voor btw-doeleinden handelt als commissionair. Met directe gevolgen voor de btw-positie van de betrokken partijen, factuurstromen en complianceverplichtingen. 

Wat houdt de commissionairsregeling in de btw in?  

De commissionairsregeling houdt – kort gezegd – in dat een partij die in eigen naam, maar voor rekening van een ander handelt, voor de btw wordt geacht zelf de prestatie te verrichten én te ontvangen. Hierdoor ontstaat een fictieve keten van twee prestaties voor de btw. Schematisch kan dit als volgt worden weergegeven:  


Het gevolg van de regeling is dat niet de eigenlijke leverancier of dienstverrichter (hierna: verkoper), maar de tussenpersoon wordt aangemerkt als degene die de levering of dienst verricht aan de afnemer. De tussenpersoon is daardoor niet slechts btw verschuldigd over zijn commissie, maar over de volledige verkoopprijs aan de afnemer en moet ook aan de afnemer factureren. 

Wordt de regeling over het hoofd gezien, dan kan dit al snel leiden tot het afdragen van te weinig btw. De verkoper moet op zijn beurt juist factureren aan de commissionair. Ook voor hem heeft de regeling belangrijke gevolgen, waarvoor aandacht nodig is om btw-risico’s te vermijden. 

Ruimere uitleg volgens recente rechtspraak  

Uit recente rechtspraak volgt dat het Hof van Justitie de commissionairsregeling ruim uitlegt. Het Hof kent minder gewicht toe aan formele elementen zoals de naam op de factuur of het kenbaar maken aan de afnemer wie de goederen daadwerkelijk levert of de diensten daadwerkelijk verricht. Doorslaggevend is wat de tussenpersoon feitelijk doet en welke bevoegdheden hij uitoefent. Bepaalt de tussenpersoon essentiële voorwaarden van de transactie (zoals prijsstelling, betalingsvoorwaarden of toegang tot de dienst) dan zal hij handelen als commissionair, zo volgt uit deze jurisprudentie.  

Waarom is dit voor u belangrijk?  

De nieuwe jurisprudentie waaruit een ruime uitleg volgt betekent in de praktijk dat situaties die als bemiddeling of facilitering worden gezien mogelijk onder de commissionairsregeling vallen. Dat leidt tot: 

• een andere btw-positie (geen bemiddelaar maar leverancier of dienstverrichter); 
• andere factureringsverplichtingen; 
• gevolgen voor de plaats van dienst of levering (waar btw verschuldigd is); 
• aanvullende registratie- en aangifteplichten in binnen-  en buitenland; 
• mogelijke btw-risico’s over het verleden. 

Wat kunt u doen?  

Gezien de ruimere uitleg kan het raadzaam zijn uw btw-positie te (her)beoordelen. Wij adviseren u om: 

1. Uw businessmodel opnieuw te analyseren 
2. Contracten en algemene voorwaarden kritisch tegen het licht te houden 
3. De praktische btw-gevolgen in kaart te brengen 
4. Te beoordelen of aanpassingen van contracten, algemene voorwaarden, facturatie, ERP-systeem en compliance nodig zijn. 

BDO’s expertise 

BDO beschikt over uitgebreide expertise op het gebied van de btw, waaronder de commissionairsregeling. Wij combineren diepgaande juridische kennis met praktische toepasbaarheid en ervaring in uiteenlopende sectoren. 

Wilt u weten wat deze ontwikkelingen specifiek betekenen voor uw organisatie? Neem dan gerust contact op met uw BDO-adviseur of met ons btw-specialistenteam. Wij denken graag met u mee.