Coalitieakkoord D66, VVD en CDA: plannen voor de arbeidsmarkt

Het kabinet van D66, VVD en CDA heeft in het coalitieakkoord 2026–2030 een omvangrijk pakket aan maatregelen aangekondigd dat de arbeidsmarkt de komende jaren ingrijpend moet veranderen. De plannen richten zich op het creëren van een toekomstbestendige arbeidsmarkt, het vergroten van werkzekerheid en het verbeteren van de positie van zowel werknemers als zelfstandigen. Ook werkgevers krijgen te maken met aanzienlijke wijzigingen. 

Loondoorbetaling bij ziekte en WIA 

Het kabinet wil de lasten rond ziekteverzuim verlichten, met name voor het mkb. De administratieve verplichtingen worden versimpeld en er komt meer ruimte voor maatwerk in het eerste en tweede ziektejaar. Het tweede jaar van loondoorbetaling blijft echter bestaan vanwege de re-integratieprikkel. Daarnaast wordt het arbeidsongeschiktheidsstelsel fundamenteel herzien en verdwijnt de IVA‑uitkering voor nieuwe gevallen.  

Aanpak schijnzelfstandigheid  

Een van de meest in het oog springende maatregelen is de gefaseerde invoering van de Zelfstandigenwet. Deze introduceert rechtsvermoedens van werknemerschap bij een laag uurtarief en - onder voorwaarden - in bepaalde sectoren. De eerder voorgestelde Wet VBAR wordt grotendeels losgelaten. Daarnaast houdt het kabinet vast aan de verplichte basisverzekering voor arbeidsongeschiktheid voor zelfstandigen. 

Scholing en duurzame inzetbaarheid 

Het kabinet gaat een nieuwe regeling introduceren voor om‑ en bijscholing, gericht op sectoren met personeelstekorten en beroepen met goede arbeidsmarktperspectieven. Daarnaast werkt het kabinet toe naar een stelsel van individuele leerrechten om een leven lang ontwikkelen te stimuleren. De regionale werkcentra blijven daarbij een belangrijke rol spelen bij de begeleiding van werk‑naar‑werk. 

WW en transitievergoeding 

De WW wordt geherstructureerd naar een stelsel met een in eerste instantie hogere, maar tegelijkertijd kortere uitkering van maximaal een jaar. Ook de transitievergoeding verandert: de besteedbaarheid wordt beperkt tot scholing en loopbaanontwikkeling. Werkgevers die tijdig en aantoonbaar investeren in scholing of re-integratie, kunnen deels of geheel worden vrijgesteld van verplichtingen met betrekking tot de nieuwe transitievergoeding. De compensatieregeling bij ontslag na twee jaar ziekte vervalt voor alle werkgevers.  

Modernisering ontslagrecht 

Bij reorganisaties komt meer ruimte voor maatwerk. Het afspiegelingsbeginsel wordt aangepast, zodat persoonlijke omstandigheden van werknemers nadrukkelijker kunnen meewegen. Daarnaast wordt het concurrentiebeding gemoderniseerd om arbeidsmobiliteit te bevorderen.  

Aanpak misstanden rond arbeidsmigranten 

Het kabinet neemt de aanbevelingen van de Commissie Roemer over en intensiveert de aanpak van misstanden in sectoren met veel internationale werknemers. Werkgevers krijgen meer verantwoordelijkheid voor een correcte registratie en passende huisvesting. Bovendien kunnen uitzendverboden worden opgelegd in sectoren waar misstanden structureel blijken te zijn. 

Vereenvoudiging verlofstelsel en kinderopvang 

Het kabinet wil verder het verlofstelsel vereenvoudigen op basis van het SER‑advies ‘Balans in maatschappelijk verlof’, zodat werk en zorg beter te combineren zijn. Daarnaast wordt de bijna gratis kinderopvang voor werkende ouders voortgezet om de arbeidsparticipatie verder te stimuleren. 

Wat betekent dit voor werkgevers? 

De voorgestelde maatregelen hebben grote impact. Werkgevers moeten rekening houden met nieuwe wetgeving rond re‑integratie, scholing en de inzet van arbeidsmigranten. Werknemers krijgen meer zekerheid in de eerste fase van werkloosheid, maar worden tegelijkertijd geconfronteerd met een kortere WW‑duur. Ook de besteedbaarheid van de transitievergoeding wordt beperkt. Voor zelfstandigen verandert met name de positie van laagbetaalde of kwetsbare zzp’ers, onder andere door het rechtsvermoeden van werknemerschap en de verplichting tot een arbeidsongeschiktheidsverzekering.  

Landelijke Actualiteitendag Arbeidsrecht 

BDO organiseert dit jaar twee Landelijke Actualiteitendagen Arbeidsrecht, op 14 en 16 april 2026. Wilt u meer weten over de plannen voor de arbeidsmarkt en het arbeidsrecht? Meer informatie en het aanmeldformulier zijn te vinden op onze evenementpagina. 

Ga naar evenementpagina