1. Noodmaatregel Overbrugging voor behoud van Werkgelegenheid

De Nederlandse overheid heeft vergaande maatregelen getroffen ter bestrijding van het coronavirus. Ondernemers en organisaties worden hierdoor hard geraakt. Werknemers kunnen niet meer (volledig) aan het werk worden gezet terwijl de kosten doorlopen. De overheid heeft een pakket aan maatregelen gepubliceerd om de economische gevolgen van het coronavirus op te vangen. Onderdeel van deze maatregelen was de introductie van de Tijdelijke Noodmaatregel Overbrugging voor behoud van Werkgelegenheid, oftewel de NOW.

2. Hoe werkt de NOW?

Op basis van de NOW kan bij het UWV een subsidie voor de loonkosten worden aangevraagd, onder voorwaarde dat er sprake is van een substantieel omzetverlies.

Wij hebben voor u een overzicht gemaakt van de belangrijkste kenmerken van de verschillende tranches van de NOW. Dit overzicht kunt u downloaden als pdf.

DOWNLOAD SCHEMA BELANGRIJKSTE KENMERKEN (PDF)

Download English version ‘Important features of the different installments of the NOW’ (pdf)

3. Hoe hoog is de subsidie?

De subsidie komt voor de NOW-1 en NOW-2 (kort gezegd) neer op maximaal 90% van de loonsom, afhankelijk van het omzetverlies. Bij een lager omzetverlies daalt de subsidie. Voor het eerste tijdvak van de NOW-3 komt de subsidie neer op maximaal 80% van de loonsom. Vanaf het tweede tijdvak van de NOW-3 komt de subsidie neer op maximaal 85% van de loonsom.

Het UWV heeft een rekentool beschikbaar gesteld om de hoogte van de subsidie te berekenen. Deze rekentool maakt ook zichtbaar wat het effect is van een ontslagprocedure of een daling van de loonsom in de subsidieperiode. De rekentool is te raadplegen via www.simulatienow.nl.

4. Wie kan een beroep doen op de NOW?

Alle werkgevers die geconfronteerd worden met een omzetverlies van ten minste 20% en werknemers in dienst hebben die in Nederland sociaal verzekerd zijn kunnen een beroep doen op de NOW. 

5. Wat wordt er bedoeld met ‘omzetverlies’?

Het omzetverlies wordt vastgesteld door de omzet in een meetperiode in 2020, 2021 of 2022 (mét corona) te vergelijken met de omzet in de referentieperiode (zonder corona). De referentieperiode is in beginsel gebaseerd op de gemiddelde omzet in 2019 in een gelijk aantal maanden als de meetperiode.

Voor alle tranches van de NOW geldt een minimaal omzetverlies van 20%.

6. Hoe moet de omzetdaling worden berekend bij een nieuwe onderneming of overname?

Als er sprake is van een nieuwe onderneming, overname of afstoting, dan kan de referentie-omzet onder bepaalde voorwaarden op een alternatieve wijze worden berekend. Kort gezegd wordt er dan gekeken naar de omzet na de oprichting, overname of afstoting in een bepaalde periode. Zo kan tot een meer representatieve referentie-omzet worden gekomen.

7. Op welk niveau moet het omzetverlies worden vastgesteld?

Voor het vaststellen van het omzetverlies wordt uitgegaan van de natuurlijke of rechtspersoon die werkgever is, tenzij de werkgever onderdeel is van een concern. In dat geval moet worden gekeken naar de omzetdaling van het concern. Onder concern wordt verstaan: alle Nederlandse rechtspersonen en vennootschappen van een groep en alle buitenlandse rechtspersonen en vennootschappen van een groep met SV-loon in Nederland. Buitenlandse rechtspersonen en vennootschappen zonder SV-loon in Nederland blijven voor het bepalen van de omzetdaling dus buiten beschouwing. De peildatum voor het vaststellen van het concern verschilt per tranche van de NOW-regeling.

Als een zelfstandige werkmaatschappij of groepsdeel wordt geconfronteerd met een omzetverlies van ten minste 20% terwijl hiervan op concernniveau geen sprake is, dan kan het omzetverlies ook op het niveau van een zelfstandige werkmaatschappij of groepsdeel worden berekend. Dit wordt ook wel de concernuitzondering genoemd. Hiervoor gelden aanvullende voorwaarden. Zo moet er onder meer een overeenkomst over werkbehoud worden gesloten met een vereniging of vertegenwoordiging van werknemers en staat deze optie niet open voor personeels-bv’s. Verder moet de gehele groep zich houden aan restricties met betrekking tot dividend en winstuitkeringen, bonussen aan bestuur of directie en de inkoop van eigen aandelen. Hiernaast zijn er voorwaarden met betrekking tot het overnemen van opdrachten of projecten en het uitlenen van personeel binnen de groep.

8. Wat wordt er bedoeld met ‘loonsom’?

Voor het berekenen van de loonsom worden gegevens uit de loonaangifte gebruikt. Het UWV neemt deze gegevens automatisch over van de belastingdienst. De NOW-subsidie is in beginsel gebaseerd op de loonsom in de referentiemaand. De referentiemaand verschilt per tranche van de NOW-regeling.

Zijn er door de werkgever in de referentiemaand incidentele betalingen gedaan waardoor er sprake is van een niet-representatieve loonsom? Dan kan het UWV deze bij de uiteindelijke vaststelling van de subsidie in bepaalde situaties uit de loonsom filteren. Hiermee kan worden voorkomen dat het lijkt alsof de loonsom over de subsidieperiode daalt.

Verder is er een maximum gekoppeld aan de loonsom van tweemaal het maximummaandloon. Boven dit bedrag komt loon niet meer voor subsidie in aanmerking.

Bovenop de loonsom komt een opslag voor werkgeverslasten zoals vakantiegeld, pensioen en sociale premies. Deze opslag bedraagt 30% of 40%, afhankelijk van de tranche van de NOW-regeling.

Daalt de loonsom in de subsidieperiode? Dan kan dit leiden tot een substantiële verlaging van de subsidie of zelfs een volledige terugbetalingsplicht. Voor elke euro waarmee de loonsom in de subsidieperiode daalt wordt namelijk € 0,80 - € 0,90 op de subsidie in mindering gebracht. Vanaf de NOW-3 is wel sprake van een vrijstellingspercentage. Als de daling van de loonsom binnen het vrijstellingspercentage blijft, dan zijn er geen gevolgen voor de subsidie.

Onder de NOW-1 kan er ook sprake zijn van extra subsidie wanneer de loonsom in de subsidieperiode (maart t/m mei) stijgt. In dat geval vormt de loonsom in de subsidieperiode de grondslag voor de subsidieberekening, waarbij de loonsom in de maanden april en mei is gemaximeerd op de loonsom in de maand maart.

9. Wanneer wordt de subsidie verstrekt en definitief vastgesteld?

Het UWV verstrekt na de subsidieaanvraag een voorschot van 80% van de verwachte subsidie. Dit voorschot wordt in 1-3 termijnen voldaan, waarbij de eerste termijn doorgaans binnen 1-2 weken na de subsidieaanvraag wordt uitbetaald. Na het voorschot moet vaststelling van de subsidie worden aangevraagd via de website van het UWV. Hiervoor gelden strikte termijnen.

In bepaalde situaties is bij vaststelling van de subsidie een controleverklaring vereist. Zo is bij de NOW-1 en NOW-2 een accountantsverklaring vereist bij een voorschot van in totaal € 100.000,- of meer of een subsidie van in totaal € 125.000,- of meer (per regeling en per concern). Vanaf de NOW-3 is een accountantsverklaring vereist bij een voorschot of subsidie van € 125.000,- of meer. Bedrijven die een beroep doen op de concernuitzondering en de omzetdaling op het niveau van een zelfstandige werkmaatschappij of groepsdeel berekenen moeten altijd een accountantsverklaring overleggen. 

Ook als geen accountantsverklaring is vereist moeten bedrijven die een NOW-1 of NOW-2 voorschot van € 20.000,- of meer ontvangen, of een subsidie van € 25.000,- of meer ontvangen, een derdenverklaring overleggen waarin onder meer de omzetdaling wordt bevestigd. Dit kan bijvoorbeeld een verklaring van een accountant, brancheorganisatie of financieel dienstverlener zijn. De overheid heeft hiervoor een speciaal formulier beschikbaar gesteld. Vanaf de NOW-3 is een derdenverklaring vereist bij een voorschot of subsidiebedrag van € 40.000,- of meer.

Nadat vaststelling van de subsidie is aangevraagd zal het UWV binnen 52 weken een eindafrekening verstrekken. Op basis daarvan kan nog een correctie plaatsvinden. Dit kan betekenen dat extra subsidie wordt verstrekt of dat er subsidie moet worden terugbetaald. Hierbij zal een drempelbedrag gelden voor de invordering van een te hoog verleende subsidie. Bedragen tot € 500,- hoeven door werkgevers niet te worden terugbetaald. Ook kunnen werkgevers om een betalingsregeling verzoeken wanneer een bedrag niet in één keer kan worden terugbetaald. Het UWV heeft aangegeven deze verzoeken welwillend te behandelen.

10. Kan ook een beroep worden gedaan op de NOW voor werknemers met een flexibel contract?

De NOW is ook bedoeld voor de loonkosten van werknemers waarvoor geen loondoorbetalingsplicht bestaat, zoals werknemers met een oproepcontract. Zo kunnen bedrijven of organisaties deze moeilijke periode overbruggen zonder dergelijk personeel te laten gaan.

Verder is de NOW bedoeld ter compensatie van loonkosten voor uitzend- en payrollkrachten. In dit geval moet het uitzend- of payrollbureau een beroep doen op de NOW.

11. Welke verplichtingen zijn er bij een beroep op de NOW?

Bij een beroep op de NOW bestaat de verplichting om de loonsom zoveel mogelijk gelijk te houden en de subsidie aan te wenden voor betaling van de loonkosten. Ook mag er onder de NOW-1 en NOW-2 in beginsel geen ontslagaanvraag worden ingediend op grond van bedrijfseconomische redenen. Daalt de loonsom of wordt er toch een ontslagaanvraag ingediend? Dan kan de subsidie worden verlaagd. 

Vanaf de NOW-3 is de ontslagboete bij het starten van een ontslagprocedure bij het UWV wegens bedrijfseconomische redenen en bij collectief ontslag komen te vervallen. Hiernaast geldt er vanaf de NOW-3 een vrijstellingspercentage, op basis waarvan de loonsom kan dalen zonder dat dit gevolgen heeft voor de subsidie.

Verder is een werkgever verplicht om de ondernemingsraad, de personeelsvertegenwoordiging of (bij gebreke daarvan) de werknemers te informeren over het beroep op de NOW. Sinds de NOW-2 heeft een werkgever ook een inspanningsplicht tot scholing en ontwikkeling van werknemers.

Vanaf de NOW-3 bestaat tevens een verplichting om, op basis van telefonisch contact met het UWV, te zorgen voor werk-naar-werk begeleiding wanneer er in de subsidieperiode een ontslagprocedure wordt gestart bij het UWV wegens bedrijfseconomische redenen. Als hier niet aan wordt voldaan, dan leidt dit tot een korting van 5% op de subsidie.

Ook heeft een werkgever gedurende 5 jaar na de datum waarop de subsidie is vastgesteld de verplichting om op verzoek nadere informatie of documenten te overleggen.

Hiernaast gelden er aanvullende voorwaarden wanneer:

  • er een beroep is gedaan op de NOW op basis van de concernuitzondering, of
  • er een beroep is gedaan op de NOW én er een bedrag wordt ontvangen waarvoor een accountantsverklaring vereist is.

In dat geval zijn er restricties met betrekking tot het uitkeren van dividend of winst aan aandeelhouders en derden, alsmede bonussen of winstdelingen aan bestuurders en directieleden. Ook mogen er geen eigen aandelen worden ingekocht. Deze verboden zien in beginsel op het jaar 2020. Vanaf het tweede tijdvak van de NOW-3 zien de verboden in beginsel op het jaar 2021 en vanaf de NOW-6 zien de verboden in beginsel op het jaar 2022. Bij een gebroken boekjaar gelden de verboden vanaf de NOW-2 voor het boekjaar of de boekjaren waarin de subsidieperiode valt.

12. Behoort een reorganisatie tot de mogelijkheden?

Bij een ontslagaanvraag wegens bedrijfseconomische redenen zal het UWV meewegen of het ontslag voorkomen had kunnen worden bij een beroep op de NOW. Als dit het geval is, dan kan het UWV besluiten om de ontslagaanvraag af te wijzen. Een reorganisatie is dus vooral een optie wanneer een beroep op de NOW niet mogelijk is of redelijkerwijs geen (structurele) oplossing biedt. Dat kan bijvoorbeeld het geval zijn wanneer er, ondanks het beroep op de NOW, nog steeds sprake is van een verlieslijdende situatie. Wordt er tijdens een beroep op de NOW een reorganisatie doorgevoerd? Dan moet er steeds rekening mee worden gehouden dat dit zal leiden tot een verlaging van de subsidie. Dat is anders wanneer de daling van de loonsom (vanaf de NOW-3) binnen het vrijstellingspercentage blijft.

13. Meer weten over de tijdelijke Noodmaatregel Overbrugging voor behoud van Werkgelegenheid? 

Heeft u een vraag over de NOW of wenst u hulp bij het aanvragen hiervan? Behalve de NOW, kunt u ook nog aanspraak maken op andere fiscale maatregelen. Voor al uw vragen rondom ondernemen tijdens de coronacrisis kun u contact met ons op via onderstaande knop. 

Neem contact op met het BDO crisismanagementteam