BDO Nederland gebruikt cookies en trackingtechnologieën om het browser-gebruik op onze site te verbeteren, gepersonaliseerde content te tonen en traffic te analyseren. Door het gebruik van onze website, stemt u in met het gebruik van functionele cookies. Door op onderstaande button te klikken, stemt u in met analytische cookies. Lees meer over ons cookiebeleid en privacybeleid.
Artikel:

Wie erft uw vermogen? Leg uw wensen vast in een testament

20 mei 2020

Iedereen kent het verhaal van het jonge echtpaar dat op hun huwelijksreis als gevolg van voedselvergiftiging kort na elkaar kwam te overlijden. De man overleed enkele uren na zijn echtgenote. Een drama dat groter werd, toen bleek dat zij geen testament hadden. Omdat zij nog geen kinderen hadden, kwam de vraag op wie de erfgenamen zijn.

Wie zijn erfgenamen volgens de wet?

Op grond van de wet vererft het vermogen van de vrouw naar haar echtgenoot en als hij komt te overlijden vererft het op grond van de wet naar zijn ouders, broers en zussen. 

In de situatie dat de man en vrouw al kinderen hadden gehad, zou het vermogen van de vrouw op grond van de wet naar de man en de kinderen vererven, waarbij de kinderen een onderbedelingsvordering krijgen op hun vader. Bij zijn overlijden, zou ook zijn vermogen vererven aan de kinderen. 

Als de man en vrouw gelijktijdig waren komen te overlijden, zou de familie van de vrouw én de familie van de man ieder de helft van het vermogen erven. 

Nu deze laatste twee situaties niet van toepassing zijn, blijft de familie van de vrouw op grond van de wet achter met lege handen.

Is de uitkomst redelijk en billijk?

De nalatenschap van de man (inclusief de nalatenschap van mevrouw) wordt verdeeld onder zijn familie. De familie van de vrouw is het hier niet mee eens en stapt naar de rechter. De rechtbank heeft aanvankelijk geoordeeld dat deze uitkomst onredelijk en onbillijk uitwerkt en bepaalt dat de nalatenschap van de vrouw toekomt aan haar familie.

Het Hof heeft dit oordeel echter vernietigd en geeft hier ten behoeve van de nabestaanden een uitgebreide en duidelijke toelichting op: de wet is duidelijk en moet ook in deze situatie toegepast worden. Als een erflater wil afwijken van de wettelijke bepalingen, dan moet dit worden vastgelegd in een testament. Nu de man en vrouw geen testamenten hebben opgemaakt, is de wet van toepassing en komt de familie van de man op als erfgenaam. Het Hof heeft hier wel meegewogen dat het vermogen van de vrouw en de man door hen gezamenlijk was opgebouwd. Er waren geen grote schenkingen of erfenissen van een van de families in het vermogen van de man of vrouw gekomen. 

Wat kunt u regelen in een testament?

In een testament legt een toekomstige erflater zijn wensen vast betreffende de verdeling van de nalatenschap. Hierbij mag worden afgeweken van de wettelijke regels. 
Ter voorkoming van een situatie als hierboven beschreven kunt u denken aan de volgende, niet in de wet vastgelegde, clausules: 

  • 30-dagenclausule: Als een erfgenaam binnen 30 dagen na u komt te overlijden, zorgt deze bepaling ervoor dat deze persoon geen erfgenaam meer van u is. Uw vermogen vererft dan naar uw overige erfgenamen
  • Rampenclausule: Als u en uw partner tegelijk zouden komen te overlijden, verkrijgt uw familie en de familie van uw partner ieder de helft van het gezamenlijke vermogen. In een rampenclausule kunt u hiervan afwijken en bepaalde personen uitsluiten en/of andere personen of instellingen benoemen tot erfgenaam.

Het Nederlandse wettelijke erfrecht biedt een goede basis voor de vererving van vermogen. Echter, het bevat slechts de basisregels. Specifieke wensen van de erflater zijn niet in de wet geregeld. Daarom heeft de wetgever de mogelijkheid gegeven om van het wettelijke erfrecht af te wijken door middel van een testament.

Naast de bovenstaande 30-dagenclausule en rampenclausule, kunt u in een testament ook vastleggen dat het vermogen niet tot een huwelijksgemeenschap van de erfgenaam gaat behoren (uitsluitingsclausule), dat het vermogen onder bewind wordt gesteld of dat specifieke goederen naar een bepaalde persoon of instelling gaan (legaat). Uw testament bevat uw persoonlijke wensen ten aanzien van de vererving van uw vermogen.

Meer informatie

Heeft u nog geen testament of bent u benieuwd of uw testament nog aansluit op uw wensen? Wij gaan er graag met u over in gesprek. Wij kunnen bovendien de fiscale gevolgen van uw wensen in beeld brengen. Voor meer informatie kunt u contact opnemen met een van onze adviseurs.