Artikel:

Wet bescherming Klokkenluiders: betrek je ondernemingsraad!

14 juni 2022

In 2019 werd een Europese klokkenluidersrichtlijn aangenomen. Een ‘klokkenluider’ is een werknemer die een vermoedelijk misstand binnen de organisatie meldt. Het doel van de Europese richtlijn is om bescherming van klokkenluiders overal in de Europese Unie op hetzelfde minimumniveau te brengen. Een richtlijn moet worden omgezet in nationale wetgeving. Op 17 december 2021 had dit eigenlijk al moeten gebeuren in Nederland, maar deze deadline is niet gehaald. In dit perspectief wordt stilgestaan bij de huidige wetgeving rondom klokkenluiders en de (toekomstige) wijzigingen, onder meer ten aanzien van de rol van de ondernemingsraad.

Wet bescherming klokkenluiders

In Nederlands is sinds 2016 de Wet Huis voor Klokkenluiders van kracht. De implementatie van de Europese klokkenluidersrichtlijn zal gebeuren door middel van een herziening van deze wet, waardoor ook de naam zal wijzigen naar ‘Wet bescherming klokkenluiders’. Het nieuwe wetsvoorstel dat is geschreven, is echter afgewezen. Het kabinet stelt zich namelijk op het standpunt dat de anonimiteit, bescherming en ondersteuning van klokkenluiders moet worden verbeterd. Het is belangrijk dat het melden van misstanden wordt aangemoedigd en niet wordt ontmoedigd en dat hier voldoende waarborgen voor worden ingebouwd in de nieuwe wetgeving.

Klokkenluidersregeling

In de huidige wetgeving is bepaald dat elke organisatie die ten minste vijftig werknemers in dienst heeft, verplicht is om een regeling vast te stellen over de omgang met een melding van een vermoeden van een misstand binnen de organisatie. In deze regeling moet onder meer worden vastgelegd waar een melding kan worden ingediend en moet de werkgever een toelichting geven op de omgang met de melding. Een werkgever is verplicht om een schriftelijke of elektronische regeling te kunnen verstrekken aan de werknemers. Een regeling moet voldoen aan strenge voorwaarden. Het hebben van een klokkenluidersregeling is tevens een goede invulling van een geschikt integriteitsbeleid. Dit kan apart worden ingevoerd, maar kan bijvoorbeeld ook onderdeel zijn van een personeelshandboek.

Rol ondernemingsraad

Er wordt op dit moment dus gewerkt aan een nieuw wetsvoorstel. Als dit aangepaste wetsvoorstel wel wordt aangenomen, dan zal vrijwel iedere organisatie de interne meldprocedure voor het melden van een (vermoeden van) misstand moeten aanpassen. De ondernemingsraad heeft hierbij instemmingsrecht. Dit recht is uitdrukkelijk geregeld in de Wet op de ondernemingsraden. Los van dit wettelijke recht is het ook verstandig om, samen met de ondernemingsraad, een vertrouwenspersoon aan te wijzen. Betrek de ondernemingsraad zo vroeg mogelijk in dit proces!

Conclusie

Voor de zomer zal er een nieuw wetsvoorstel worden ingediend. Alhoewel de wetswijziging nog niet definitief is, is het voor organisaties van belang om te weten welke gevolgen de wetswijziging (op termijn) heeft. Zodra het nieuwe wetsvoorstel van kracht is, zullen er aanvullende wettelijke verplichtingen gelden en moeten organisaties voldoen aan deze nieuwe regels. Daarnaast is het van belang om nu al te voldoen aan de verplichtingen die gelden in dit kader.

Neemt u gerust contact op voor meer informatie of advies.