Artikel:

Maak als werkgever geen glijer bij arbeidsongevallen

03 juni 2019

Als werkgever hoop je het nooit mee te maken: een arbeidsongeval. Toch werd 3,1% van alle werknemers in 2018 geconfronteerd met een ongeval op het werk. In 1,5% van de gevallen leidde het ongeval tot een periode van verzuim. De kosten voor de werkgever lopen verder op wanneer hij aansprakelijk wordt gesteld voor de ontstane (letsel)schade. Recent oordeelde het gerechtshof ’s-Hertogenbosch over een ongeval bij een champignonkwekerij en de vraag of de betreffende werkgever zijn zorgplicht had geschonden.

Toedracht

In de kwestie die bij het gerechtshof voorlag ging het om een Poolse werkneemster die werkzaam was als champignonplukster en vanuit een teeltcel naar een centrale hal liep om lege bakken te halen. Hierbij kwam de werkneemster ten val, met een gebroken pols tot gevolg. Er waren geen getuigen die de werkneemster hadden zien vallen. Vervolgens werd de werkgever door de werkneemster aansprakelijk gesteld voor de (letsel)schade.

Beoordeling

Het gerechtshof oordeelde, in lijn met vaste rechtspraak, dat de werkneemster slechts hoeft aan te tonen dat zij schade heeft geleden in de uitoefening van haar werkzaamheden. Zij hoeft niet aan te tonen hoe het ongeval heeft plaatsgevonden of wat de oorzaak van het ongeval is. Wanneer vast staat dat de schade in de uitoefening van de werkzaamheden is ontstaan, ontstaat een omgekeerde bewijslast. De werkgever moet dan aantonen dat hij aan zijn zorgplicht heeft voldaan. Alleen in het geval de werkgever aan zijn zorgplicht heeft voldaan is hij niet aansprakelijk voor de ontstane schade.

In deze zaak stond vast dat de schade op het werk en in de uitoefening van de werkzaamheden was ontstaan. Daarom kwam de focus te liggen op de zorgplicht van de werkgever. In dit kader overwoog het gerechtshof dat niet snel kan worden aangenomen dat een werkgever aan zijn zorgplicht heeft voldaan. De wet vereist een hoog veiligheidsniveau van de betrokken werkruimtes, werktuigen en gereedschappen omdat het een ervaringsfeit is dat het dagelijks verkeren in een bepaalde werksituatie ertoe leidt dat een werknemer niet alle voorzichtigheid in acht zal nemen die ter voorkoming van een ongeval gerade is.

Het gerechtshof stelt vast dat de werkgever niet aan deze zorgplicht heeft voldaan. Hoewel de oorzaak van het ongeval niet vast staat, blijkt uit een expertiserapport en getuigenverklaringen dat er geregeld resten van champignons en delen van de teeltbodem op de grond lagen. Verder is op foto’s te zien dat er in de werkruimte geen roosters, borstels of matten aanwezig waren om afval dat zich mogelijk in het profiel van de werkschoenen had verzameld te kunnen verwijderen. Hierdoor is niet uitgesloten dat de werkneemster is uitgegleden als gevolg van gladde resten van het teeltproces dat zich in haar schoenen had opgehoopt.

De werkgever had de roosters, borstels of matten relatief eenvoudig en zonder hoge kosten kunnen plaatsen en heeft bovendien geen (aantoonbare) instructies heeft gegeven over het gevaar van gladheid. Onder deze omstandigheden kan niet worden geconcludeerd dat de werkgever aan zijn zorgplicht heeft voldaan.

Het feit dat de oorzaak van het ongeval niet vast staat doet daar niet aan af. Nu het aan de werkgever is om aan te tonen dat hij aan zijn zorgplicht heeft voldaan, is het ook aan de werkgever om de oorzaak van het ongeval aannemelijk te maken. Immers, het antwoord op de vraag welke maatregelen een werkgever redelijkerwijs had moeten treffen is afhankelijk van de oorzaak van het ongeval. Kan de oorzaak van een ongeval niet (meer) worden vastgesteld? Dan zal de zorgplicht moeten worden beoordeeld aan de hand van de mogelijke oorzaken die redelijkerwijs tot het ongeval hebben kunnen leiden.

Conclusie

Bij een arbeidsongeval ligt de lat hoog voor werkgevers. Zodra vast staat dat een ongeval heeft plaatsgevonden in de uitoefening van de werkzaamheden zal een werkgever moeten aantonen dat hij aan zijn zorgplicht heeft voldaan, ook indien de oorzaak van het ongeval niet vast staat. Het is daarom van belang dat werkgevers continu aandacht hebben voor risico-inventarisatie op het werk en alle maatregelen treffen die redelijkerwijs mogelijk zijn om arbeidsongevallen te voorkomen. Anders kan een werkgever zomaar een juridische glijer maken en de rekening gepresenteerd krijgen.

Heeft u vragen over de zorgplicht van werkgevers bij arbeidsongevallen? Neem dan gerust contact op met één van onze contactpersonen binnen BDO Legal.