Artikel:

Kwalificeert een commissaris (straks ook nog) als een btw-ondernemer?

07 augustus 2018

Recent is er door het Hof Den Bosch een prejudiciële vraag gesteld aan het Hof van Justitie (hierna: HvJ) over het btw-ondernemerschap van commissarissen. Het betreft de vraag wanneer een commissaris zijn werkzaamheden voldoende zelfstandig uitoefent om te kunnen kwalificeren als btw-ondernemer. De beantwoording van deze prejudiciële vraag door het HvJ kan verstrekkende gevolgen hebben voor het btw-ondernemerschap van commissarissen en vergelijkbare functies, zoals toezichthouders.

Regelgeving tot 1 januari 2013

Tot 1 januari 2013 werden commissarissen die maximaal vier commissariaten vervulden, niet aangemerkt als btw-ondernemer op basis van een goedkeuring in het Besluit van 5 oktober 2006 (CPP2006/2138M).

Regelgeving vanaf 1 januari 2013

De Europese Commissie was echter van mening dat het werk van een commissaris, ook al was het maar voor één raad, reeds als een economische activiteit voor de omzetbelasting moest worden beschouwd. De Europese Commissie heeft Nederland daarom verzocht om de goedkeuring in te trekken.

Nederland is aan dit verzoek tegemoet gekomen. Bij Besluit van 27 juni 2012 (BLKB2012/477M) is de goedkeuring ingetrokken. Hierbij is door de staatssecretaris besloten dat per 1 januari 2013 moet worden beoordeeld in hoeverre elk commissariaat afzonderlijk als economische activiteit moet worden beschouwd die aan btw is onderworpen, waarbij het uitgangspunt is dat het uitvoeren van één commissariaat al kan leiden tot btw-ondernemerschap. Wel moet per geval beoordeeld worden of sprake is van een economische activiteit die zelfstandig wordt uitgeoefend.

In veel gevallen moeten commissarissen btw in rekening brengen over hun bezoldiging. Met name in de (semi-)publieke en non profit sector leidt dit tot een kostenpost, omdat de btw bij bijvoorbeeld een zorg- of onderwijsinstelling niet (volledig) aftrekbaar is.

Zaak Hof Den Bosch 21 juni 2018, 16/03573

In de zaak van het Hof Den Bosch is het de vraag in hoeverre een lid van de Raad van Commissarissen van een stichting, zonder verdere nevenfuncties, zelfstandig een economische activiteit verricht voor de btw.  

Tussen partijen is, naar het oordeel van het Hof terecht, niet in geschil dat belanghebbende als commissaris een economische activiteit verricht.

Wat betreft de uitleg c.q. invulling van de tweede voorwaarde ‘zelfstandig’ oordeelt Hof Den Bosch dat hierover zoveel twijfel bestaat dat zij zich moet wenden tot het HvJ met een prejudiciële vraag. Leidt het feit dat de Raad van Commissarissen de bezoldigings- en arbeidsvoorwaarden gezamenlijk (de Raad van Commissarissen bestaat uit drie personen) vaststellen tot de conclusie dat geen sprake is van zelfstandigheid waardoor de commissaris niet kwalificeert als btw-ondernemer?   

Hof Den Bosch wil duidelijkheid verkrijgen over de vraag wanneer een commissaris voldoende zelfstandig handelt om te kunnen spreken van ondernemerschap voor de btw. Afhankelijk van de beantwoording van het HvJ zal de huidige handelwijze met betrekking tot het btw-ondernemerschap van commissarissen mogelijk wijzigen.

Actiepunten

Voor nu is het afwachten welke uitleg het HvJ geeft aan de voorwaarde ‘zelfstandig’. In sommige gevallen kan het als commissaris of toezichthouder gunstig zijn om bezwaar te maken tegen de eigen btw-aangiften met het verzoek om deze bezwaren aan te houden totdat het HvJ de vraag heeft beantwoord. Zodoende worden de rechten om eventueel onterecht afgedragen btw terug te vorderen, veilig gesteld. Veel commissarissen en toezichthouders maken ook gebruik van de kleine ondernemersregeling en hoeven in dat kader al geen btw te voldoen. In dat geval is vooralsnog geen actie vereist. Wij merken hierbij nog op dat is aangekondigd dat de kleine ondernemersregeling vanaf 2020 wordt gewijzigd. Op dit moment wordt een vermindering verleend aan natuurlijke personen wiens jaarlijks verschuldigde btw-bedrag minder is € 1.883,- per jaar. In de nieuwe regeling geldt tot een bepaalde omzet een vrijstelling die van toepassing is op alle btw-ondernemers (dus niet enkel natuurlijke personen). De hoogte van de omzetdrempel is nog niet vastgesteld. 

Mocht u naar aanleiding van bovenstaande nog vragen hebben over de btw-gevolgen van commissariswerkzaamheden, dan kunt u contact opnemen met één van onze btw-specialisten.