BDO Nederland gebruikt cookies en trackingtechnologieën om het browser-gebruik op onze site te verbeteren, gepersonaliseerde content te tonen en traffic te analyseren. Door het gebruik van onze website, stemt u in met het gebruik van functionele cookies. Door op onderstaande button te klikken, stemt u in met analytische cookies. Lees meer over ons cookiebeleid en privacybeleid.
Artikel:

De vierdaagse werkweek: grap of geneesmiddel?

11 februari 2020

Inleiding

‘Het is oneerlijk…’ wordt wel eens gegrapt op maandagochtend. ‘Dat maandag tot en met vrijdag vijf dagen telt en het weekend maar twee’. Grap of niet, het is een onderwerp dat steeds vaker voor het voetlicht wordt gebracht. Recent was in het nieuws dat Achmea de voltijd arbeidsomvang terugbrengt van 36 naar 34 uur per week met behoud van salaris en twee weken geleden verscheen in het Financieel Dagblad een bijdrage met de titel: ‘Een vierdaagse werkweek, kunnen we daar aan wennen?’. Tijd voor een nadere beschouwing.

Achterliggende gedachte

Het concept laat zich makkelijk samenvatten: werkgevers brengen de werkweek terug van vijf dagen naar vier dagen, terwijl het salaris voor werknemers gelijk blijft. De gedachte hierbij is dat werknemers meer tijd overhouden voor eigen bezigheden en er een betere balans ontstaat tussen werk- en privétijd. Deze nieuw verkregen privétijd kunnen werknemers bijvoorbeeld spenderen aan vrijwilligerswerk en hobby’s. Dit zou tot gevolg hebben dat werknemers minder last hebben van werkdruk waardoor de kans op (spannings)klachten afneemt. Dat laatste is overigens niet bepaald ongewenst: op basis van cijfers van de TNO en het CBS hadden 1,3 miljoen werkenden in 2018 in meer of mindere mate last van burn-outklachten. Volgens voorstanders van het concept van de vierdaagse werkweek pleit dit duidelijk voor een verkorting van de werkweek.

De vierdaagse werkweek

Of de vierdaagse werkweek in de praktijk ook voor de geweldige resultaten zal zorgen die hiervoor genoemd zijn, valt echter te bezien. Waar voorstanders vaak wijzen naar landen waar een dergelijk systeem voor goede resultaten zorgt, vergeten zij nog wel eens dat deze arbeidsmarkten niet altijd één op één te vergelijken zijn met de Nederlandse arbeidsmarkt. Zo is Nederland reeds wereldkampioen deeltijdwerken en bestaat er wetgeving die het werknemers mogelijk maakt om - teneinde een goede balans te vinden tussen werk- en privétijd - een verlaging van de arbeidsomvang te verzoeken. De werkgever mag een dergelijk verzoek alleen weigeren bij zwaarwegende bedrijfs- of dienstbelangen en deze zijn niet snel aanwezig. Kanttekening hierbij is wel dat een werknemer na een dergelijk verzoek een deel van het loon verliest. De wens om minder te werken lijkt dus in die zin ondergeschikt aan de wens tot loonbehoud.

Hiernaast zullen de meeste werknemers, na invoering van een vierdaagse werkweek, hetzelfde werk moeten verzetten. Dit betekent dat het werk in minder tijd moet worden afgerond, wat juist voor (spannings)klachten kan zorgen en de sfeer op het werk negatief kan beïnvloeden. Het is dus maar zeer de vraag of een vierdaagse werkweek zal leiden tot een vermindering van de werkdruk of (spannings)klachten. Ten slotte kan gewezen worden op maatschappelijke ontwikkelingen als vergroening en vergrijzing, waardoor de arbeidsmarkt de komende jaren nog krapper zal gaan worden. Ook in dat verband is het voorlopig ‘alle hens aan dek’.

Conclusie

De vierdaagse werkweek zou in specifieke situaties kunnen bijdragen aan een betere balans tussen werk- en privétijd. In andere situaties zijn daarentegen veel kanttekeningen bij een vierdaagse werkweek te plaatsen. Daarom zal per situatie een afweging moeten worden gemaakt tussen de voor- en nadelen. Bij invoering van een vierdaagse werkweek zal tevens nagedacht moeten worden over het opvangen van eventuele negatieve gevolgen, zoals een hogere werkdruk. Een vierdaagse werkweek is dus niet per definitie zaligmakend.

Heeft u vragen over de voor- en nadelen van werktijdverkorting? Neem dan gerust contact op met één van onze contactpersonen binnen BDO Legal.