Artikel:

De rechtsmiddelen van de ondernemingsraad

22 oktober 2021

Een ondernemingsraad heeft advies-, instemmings- en initiatiefrechten. Hiernaast heeft de wetgever de ondernemingsraad rechtsmiddelen gegeven om zijn rechten te waarborgen. In dit perspectief is te lezen welke rechtsmiddelen dit zijn, hoe deze kunnen worden ingezet en voor wiens rekening de kosten komen.

Beroep instellen bij de Ondernemingskamer 

De ondernemingsraad heeft een wettelijk adviesrecht ten aanzien van een aantal besluiten. Stemt het besluit van de ondernemer niet overeen met het advies van de ondernemingsraad, dan zal de ondernemer de uitvoering van het besluit verplicht een maand moeten opschorten. Hiernaast kan de ondernemingsraad beroep instellen tegen het besluit van de ondernemer bij de Ondernemingskamer wanneer:

  • het besluit niet in overeenstemming is met het advies van de ondernemingsraad;
  • in het geheel geen advies is gevraagd;
  • nieuwe feiten en omstandigheden bekend zijn geworden, als gevolg waarvan de ondernemingsraad het advies niet uit zou brengen zoals het is uitgebracht. 

De ondernemingsraad zal in dat geval binnen een maand een verzoekschrift bij de Ondernemingskamer moeten indienen. Als de Ondernemingskamer het beroep gegrond verklaart, kan de Ondernemingskamer de ondernemer verplichten om het besluit geheel of gedeeltelijk in te trekken en om de gevolgen van het besluit ongedaan te maken. 

Verzoek indienen bij de kantonrechter

De ondernemingsraad heeft ten aanzien van een aantal in de wet opgenomen regelingen een wettelijk instemmingsrecht. Wanneer een ondernemer een besluit neemt maar ten onrechte geen instemming aan de ondernemingsraad vraagt, kan de ondernemingsraad een beroep doen op de nietigheid van het besluit. Dit kan de ondernemingsraad doen door schriftelijk mede te delen dat het genomen besluit nietig is. Als de ondernemingsraad het vermoeden heeft dat de ondernemer geen gehoor aan deze mededeling zal geven, dan kan de ondernemingsraad naar de kantonrechter stappen. De ondernemingsraad kan de kantonrechter dan verzoeken om de ondernemer te verbieden bepaalde handelingen te verrichten.

De algemene geschillenregeling en overige rechten 

Het kan voorkomen dat de ondernemer en de ondernemingsraad in een conflict verzeild raken. In dat geval kan de ondernemingsraad de kantonrechter verzoeken om te bepalen dat de ondernemer gevolg dient te geven aan hetgeen in de wet is bepaald. Hierbij kan bijvoorbeeld gedacht worden aan een verplichting om een ondernemingsraadreglement vast te stellen en om agenda’s en verslagen van vergaderingen bekend te maken. Verder biedt de wet de mogelijkheid de kantonrechter te verzoeken om:

  1. te beslissen welke werknemers in de ondernemingsraad mogen komen;
  2. een lid uit te sluiten van de ondernemingsraad als die persoon de werkzaamheden van de ondernemingsraad ernstig belemmert;
  3. de ondernemer te verplichten om het loon uit te betalen over de tijd dat de leden werkzaamheden voor de ondernemingsraad uitvoeren;
  4. de door de ondernemer opgelegde geheimhouding voor de leden op te heffen;
  5. de ondernemer te verplichten om leden niet te benadelen in hun positie in de onderneming.

Kosten

Het uitgangspunt is dat kosten die redelijkerwijs noodzakelijk zijn voor de vervulling van de taak van de ondernemingsraad ten laste van de ondernemer komen. Bij het voeren van een gerechtelijke procedure geldt een aanvullende voorwaarde, namelijk dat de kosten slechts voor rekening van de ondernemer komen wanneer de ondernemer vooraf van de te maken kosten in kennis is gesteld. 

Tot slot

De ondernemingsraad heeft de beschikking over verschillende rechtsmiddelen die kunnen worden ingezet en ingrijpende gevolgen kunnen hebben. Dat geldt niet alleen voor het te nemen besluit, maar ook ten aanzien van de kosten. Het advies is dan ook om medezeggenschapstrajecten telkens zorgvuldig te doorlopen en te zorgen voor een goede onderlinge verstandhouding. 

Heeft u een vraag over de medezeggenschapsrechten van werknemers? Neem dan gerust contact op met één van de specialisten van BDO Legal via [email protected].