Artikel:

Certificaten voor werknemers in de Technologie-, Media- en Telecomsector?

24 november 2022

Onlangs publiceerde BDO het onderzoek 'Arbeidsvoorwaarden in de Technologie-, Media- en Telecomsector'. 

Het rapport noemt diverse mogelijkheden om werknemers te werven én te behouden, waaronder toekenning van opties (het recht om aandelen te kopen tegen een vooraf bepaalde prijs) en toekenning van aandelen op basis van bijvoorbeeld de duur van het dienstverband of het behalen van specifieke bedrijfs- of werknemerstargets.

Maar toekenning van aandelen(opties) kent diverse nadelen en aandachtspunten.

Een vaak gehoord bezwaar tegen toekenning van aandelen is dat aandeelhouders diverse rechten hebben (zoals het bijwonen en stemmen op aandeelhoudersvergaderingen, het ontvangen van jaarstukken en diverse (voorkeurs)rechten bij overdracht of uitgifte van aandelen) die niet altijd in verhouding staan tot het nagestreefde doel (het werven en binden van werknemers).

Nederland kende tot 2012 geen mogelijkheid om stemrechtloze aandelen uit te geven of andere beperkingen op te leggen. Mede daarom is in de praktijk een alternatief ontwikkeld voor toekenning van aandelen, te weten: certificering van aandelen.

Toekenning van certificaten in plaats van aandelen kan ook voor de TMT-sector een aantrekkelijk belonings-/bindingsinstrument zijn in deze krappe arbeidsmarkt.

Dit artikel is onderdeel van een reeks artikelen in lijn met bovengenoemd onderzoek en gaat in op enkele aspecten die belangrijk zijn als het gaat over certificaten (zonder vergaderrechten).

Wat zijn certificaten?

Certificering geschiedt kort gezegd door oprichting van een stichting “Administratie Kantoor” (STAK), overdracht van aandelen aan de STAK, die op haar beurt daarvoor certificaten uitgeeft. De administratievoorwaarden (en statuten van de STAK) bepalen welke rechten de certificaathouders hebben.

Sinds de wijziging van het B.V.-recht in 2012 hebben houders van certificaten vergaderrecht (dat wil zeggen het recht om, in persoon of bij schriftelijk gevolmachtigde, de algemene vergadering bij te wonen en daar het woord te voeren) wanneer dit statutair is bepaald of als een in de statuten aangewezen orgaan dit heeft bepaald. Bezie dus vooraf goed of het wenselijk is certificaathouders toegang te geven tot de aandeelhoudersvergadering van de onderneming. Dit artikel gaat uit van de ‘klassieke’ situatie waarin aan certificaathouders geen vergaderrechten toekomen.

Juridisch gezien is de STAK volwaardig aandeelhouder in de vennootschap: aan de STAK komen alle aan de gecertificeerde aandelen verbonden zeggenschaps- en overige rechten toe. Deze rechten worden uitgeoefend door het bestuur van de STAK dat, u raadt het wellicht al, meestal wordt gevormd door de aandeelhouder(s) of bestuurder(s) van de vennootschap zelf.

De STAK betaalt de op de gecertificeerde aandelen ontvangen opbrengsten (onder aftrek van de gemaakte kosten) uit aan de certificaathouders.

Het resultaat is dat de certificaathouders recht hebben op uitgekeerde dividenden en de waarde die de onderliggende aandelen vertegenwoordigen, maar geen stemrecht hebben en -als het vergaderrecht is uitgesloten- überhaupt niet het recht hebben om aandeelhoudersvergaderingen bij te wonen.

Voor de oprichting van de STAK en de overdracht of uitgifte van aandelen is een notaris nodig. Uitgifte en overdracht van certificaten kan, mits goed ingeregeld in de statuten, zonder notaris.

Wanneer zijn certificaten een goede oplossing?

Diverse factoren zijn bepalend voor de vraag of uitreiking van certificaten een goed instrument is om werknemers te werven en te binden.

Zoals ook uit het rapport blijkt, zijn junior medewerkers vaak eerder geneigd om voor een hoger salaris of een bonus over te stappen en wordt toekenning van aandelen vaak ervaren als een langere termijn beloning die vooral interessant is bij toekomstige gebeurtenissen als een verkoop of andere vorm van exit.

Daarom moet goed worden beoordeeld welke doelen worden nagestreefd (werven of binden, belonen of de werknemer mede-investeerder laten worden, korte of lange termijn), voor welke werknemers (junior, management, afhankelijk van bepaalde prestaties of voor iedereen) en wat de financiële en fiscale impact is. Een werknemer hoeft voor een bonus geen financiering af te sluiten, voor toekenning van aandelen of certificaten kan dat wel nodig zijn. Het is zelfs mogelijk dat een dergelijke financiering zich uiteindelijk niet terugbetaalt bij verkoop van de certificaten.

Als toekenning van aandelen plannen of opties wordt overwogen, komen certificaten in beeld. Zoals hierboven aangegeven hebben certificaten als belangrijk voordeel dat de zeggenschaps- en andere rechten bij de STAK blijven, zodat het bestuur en de bestaande participanten meer vrijheid hebben bij het voortzetten en invullen van hun beleid.

De complexiteit van certificering en de administratie als het systeem is geïmplementeerd kan als nadeel worden ervaren, er komt een extra entiteit in de structuur en er zullen de nodige overeenkomsten en andere stukken moeten komen. Goede voorlichting en communicatie zijn daarom essentieel.

Aandachtspunten bij uitgifte van certificaten

Voor de werknemer is het van belang dat de belastingheffing (over een eventueel voordeel) en de financiële risico’s op voorhand duidelijk zijn en passen binnen zijn of haar risicoprofiel. Naast het goed informeren van de werknemers en het inrichten van de structuur (oprichting STAK, wel/geen vergaderrecht toekennen, certificaten onderhands overdraagbaar maken) moeten de voorwaarden voor het krijgen, houden en weer overdragen van certificaten goed worden vastgelegd.

Naast de statuten van de STAK en de administratievoorwaarden wordt meestal een certificaathouders- overeenkomst gesloten. Daarin worden afspraken opgenomen over bijvoorbeeld:

  • voorwaarden voor toekenning
  • bindingsperiode/lock-up periode
  • aanbiedingsplicht bij langdurige ziekte, ontslag, bij verkoop/overname van het bedrijf
  • prijsbepaling en betalingsregeling en good leaver/bad leaver regelingen
  • change of control: afspraken over wat te doen als een strategische partij de onderneming wil overnemen of een meerderheidsbelang wil nemen (“drag along”- en “tag along”-regelingen)

Dergelijke afspraken creëren duidelijkheid rondom de rechten en plichten van certificaathouders en voorkomen ongewenste situaties bij overname, ontslag, ziekte en andere omstandigheden. Vanzelfsprekend zullen deze afspraken goed afgestemd moeten worden op de specifieke situatie en toekomstplannen van uw onderneming.

Meer informatie

Bent u benieuwd of het interessant is voor uw bedrijf om certificaten toe te kennen? Neem dan gerust vrijblijvend contact met op met één van onze specialisten. Wilt u meer weten over wat u kunt doen om werknemers te behouden en te werven? Vraag dan het onderzoek ‘Arbeidsvoorwaarden in de TMT-sector ’ aan via onderstaande button.

vraag het onderzoek aan