Zo doet onze familie dat!

Familiebedrijven staan bekend om hun waardengedreven karakter. Ze hebben vaak een imago van betrouwbaarheid, degelijkheid en werken vanuit een langetermijnperspectief. Familie en bedrijf zijn vaak sterk verweven. Dat betekent dus ook dat waarden die in de familie leven – ‘zo doet onze familie dat al jaren’ – doorsijpelen in het bedrijf. Meer nog dan bij ‘gewone’ organisaties vormen bij familiebedrijven de waarden een ankerpunt, zowel voor de eigen familie en onderneming als voor de omgeving.

Sterke waarden maken een sterk bedrijf

Minstens zo belangrijk voor familiebedrijven is continuïteit: het stokje moet worden doorgegeven. Dat geldt niet alleen voor het aandeelhouderschap of de bedrijfsleiding, maar ook voor de familiewaarden: die vormen vaak het fundament van het succes. Sterke waarden maken een sterk bedrijf. Des te belangrijker om ze goed over te dragen!

Familiewaarden als DNA

Met name snel groeiende familiebedrijven, die moeten professionaliseren, ontkomen niet aan het aantrekken van kennis van buitenaf, ook op management- en bestuursniveau. Wij merken een toenemende behoefte bij bedrijfsfamilies om daarbij hun familiewaarden in het bedrijf te borgen. Instinctief voelt men aan dat het borgen van de familiewaarden in de DNA van de organisatie een belangrijke succesfactor is voor het bedrijf. Het recente onderzoek van het ECFB “Van Onschatbare Waarde(n)” bevestigt dit gevoel met de uitkomsten van een wetenschappelijk onderzoek naar dit fenomeen.

Conclusies onderzoek

De belangrijkste conclusies uit het onderzoek zijn:

  1. Familiewaarden zijn een belangrijke factor voor de prestatie van familiebedrijven.
  2. Tegelijkertijd zijn waarden erg kwetsbaar en aan erosie onderhevig.
  3. Er zijn twee typen waardenoverdracht, die samenhangen met de leeftijdsfase van het bedrijf.
  4. Veel familiebedrijven ontlenen hun waarden aan een dominant familielid uit een voorgaande generatie, een 'prototype'.
  5. Overdragen volgens het eerste type gebeurt op verschillende manieren, bijvoorbeeld het ophalen van herinneringen aan het ‘prototype’ of het expliciet maken van kenmerkende gebruiken en idealen in de familie.
  6. Aanpassen en herijken van waarden – het tweede type overdracht – gebeurt bijvoorbeeld door het herinterpreteren van uitspraken en gedrag van het prototype en door het voeren van een zingevende dialoog tussen meerdere generaties.
  7. Belangrijk bij het vaststellen, herijken en overdragen van bedrijfswaarden is dat de familie kijkt naar feitelijk gedrag en naar de keuzes die door de jaren heen gemaakt zijn.

In de praktijk

Er zijn verschillende manieren waarop familiebedrijven hun waarden kunnen vaststellen en overdragen, en de een is niet beter dan de ander. Toch is er wel een aantal best practices die daarbij zeker kunnen helpen en inspireren. In het onderzoek wordt daartoe een handreiking gedaan met praktische tips. 

Tip:

Zorg voor verankering van het kader door het duiden van de ‘prototypes’ uit het verleden en waar zij voor stonden. Wees duidelijk en concreet. Voorkom vage wollige beschrijvingen, die te generiek zijn en zich moeilijk laten vertalen naar de besluiten en processen in de organisatie. Breng focus aan door het beperken van het aantal kernwaarden voor het bedrijf tot maximaal drie en toets deze waarden aan gedrag in de organisatie. Dit draagt bij aan duidelijkheid en draagvlak.

BDO ontwikkelt, in samenwerking met het ECFB, een programma voor het vaststellen en onderhouden van de kernwaarden van de familie voor het bedrijf, rekening houdend met de uitkomsten van het onderzoek en met de specifieke behoefte van uw familiebedrijf. Met de uitkomsten van dit programma legt u een solide basis voor de concretisering en borging van uw familiewaarden in het bedrijf.

Meer weten?

Samen met mijn collega Erik Schijvens sta ik op het Inspiratieplein tijdens het BDO Familiebedrijvencongres op 10 oktober a.s.. Daarvoor kunt u zich hier aanmelden.