Wat vraagt de Gedragscode Kleinzakelijke Financiering van u?

Op 1 juli 2018 gaat de Gedragscode Kleinzakelijke Financiering van kracht. Na de ellende van renteswaps (waarvan de afwikkeling nog steeds moeizaam verloopt) zijn banken gedwongen een beter kader voor bescherming van de kleinzakelijke ondernemer te geven. Het uitgangspunt was dat ondernemers met een ‘kleine’ financiering meer zekerheid zouden moeten krijgen en minder overgeleverd zouden moeten zijn aan de grillen van de bank. Hun positie zou vergelijkbaar moeten zijn met die van consumenten, die wel worden beschermd. Om strenge wetgeving te voorkomen, zetten banken in op zelfregulering. In de Gedragscode staan minimumnormen waar banken zich (door de klant afdwingbaar) aan dienen te houden bij het verstrekken van financieringen aan kleinzakelijke klanten. De Gedragscode is opgesteld door de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) in nauwe samenspraak met haar leden.

Deze gedragscode is van toepassing voor bedrijven met een jaaromzet van maximaal €5 miljoen. In de code staan minimumnormen die betrekking hebben op de oriëntatiefase, de aanvraagfase en de beheerfase van het financieringsproces. Daarnaast wordt in de code aandacht besteed aan doorverwijzing van klanten naar andere financiers, bijzonder beheer en het proces rondom klachten en geschillen. Maar wat vraagt deze gedragscode eigenlijk van u als ondernemer?

Worden banken met de Gedragscode Kleinzakelijke Financiering klantvriendelijker?

Op een aantal basiselementen lijken banken zich bewust van hun fouten uit het verleden en voorziet de code in duidelijke richtlijnen over verbetering van de relatie tussen de bank en u als ondernemer. De meest in het oog springende zijn wat mij betreft:

  • Volgens de gedragscode moeten banken al in de oriëntatiefase de voor- en nadelen en de risico's van hun financiële producten duidelijk aangeven (wat bijvoorbeeld in het geval van renteswaps vaak ruimschoots onder de maat is gebeurd).
  • In de aanvraagfase krijgt de klant vanaf nu al te zien welke voorwaarden gelden als de financiering vervroegd wordt afgelost (wat in het verleden vaak heeft geleid tot -in de ogen van de ondernemer onbegrijpelijke- boeterente, zelfs bij vervroegd aflossen in situaties van bijzonder beheer).
  • In geval van afwijzing van een financieringsaanvraag dient de bank haar overwegingen hieromtrent schriftelijk te communiceren.
  • Voor het eerst is vastgelegd dat banken informatie verstrekken over de eventuele mogelijkheid van gestapeld financieren (waarbij andere partijen mee kunnen doen om de totale financieringsaanvraag rond te krijgen).

Gedragscode vraagt een assertieve houding van de ondernemer

Helaas is de lijst van klantonvriendelijke bepalingen echter nog lang. Ondernemers moeten steeds zelf actie ondernemen om overwegingen van banken te doorgronden. In mijn beleving zouden banken die uit zichzelf met de klant moeten delen. Een aantal voorbeelden op een rij:

  • Aanvraagfase: Op verzoek van de klant, geeft de bank aan welke verbeteringen er in de aanvraag mogelijk zijn en onder welke voorwaarden alsnog financiering mogelijk is. Waarom niet meteen aangeven?
  • Beheerfase: Bij het aflopen van een rentevast periode beloven banken minimaal 4 weken van te voren nieuw rentevoorstel uit te brengen. Slechts op verzoek van de klant, geeft de financier een toelichting op het voorstel voor de renteherziening. Waarom niet direct motiveren?
  • Beheerfase: Ingeval van variabele rente, zo betoogt de code, kunnen ook de opslagen wijzigen. In een dergelijk geval zal de bank de klant informeren. Op verzoek van de klant, geeft de financier een toelichting op de aanpassingen van de opslagen bij variabele rentes. Waarom wordt die toelichting niet  direct bij de aankondiging verstrekt?

Ondernemers moeten dus zelf scherp zijn dit soort verzoeken, want de bank komt hier mogelijk  zelf niet mee. Ik ben wat dat betreft dezelfde mening toegedaan als Lex van Teeffelen, Professor Financiering aan de Hogeschool van Utrecht en Nijenrode.

Doorverwijzen bij afwijzing van de financiering

Artikel 7.1 a bepaalt: "De Bank verwijst een Klant alleen door als dit naar haar oordeel voor de Klant toegevoegde waarde heeft en dus in het belang is van de klant. Het doel van de bank is te allen tijden om de Klant op verantwoorde wijze te helpen aan een Financiering die bijdraagt aan de doelstelling van de Klant".

Dit roept vragen op. Dus alleen als de bank oordeelt dat het voor de klant van toegevoegde waarde is, verwijst zij door? In hoeverre kan de bank daarover oordelen? Is het niet aan de geldverstrekker waarnaar eventueel wordt doorverwezen om een eigen oordeel te vellen? Ook hier ben ik het eens met de heer van Teeffelen.

Mocht de bank uw aanvraag afwijzen en niet doorverwijzen naar andere financiers, banken, adviseurs of bemiddelaars, overweeg dan altijd contact met de bank op te nemen over haar motieven en vraag expliciet naar een mogelijk alternatief.

Bankbelang boven klantbelang

De gedragscode is een begin, maar duidelijk is wel dat de bank het steeds moeilijk vindt om zich te verplaatsen in de situatie van de kleinzakelijke klant. Pas op verzoek van de klant zullen banken nadere informatie verstrekken over afwijzingen van kredietaanvragen, over de samenstelkling en de hoogte van gewijzigde rentepercentages, provisies of dossier informatie. De banken komen niet uit zichzelf met verbeteringen en toelichting, en kunnen relatief eenvoudig onder de doorverwijzingen naar mogelijke alternatieven uit. Wees dus assertief, vraag door en laat u niet zomaar afschepen.

Op zoek naar een financiering?

Deze gedragscode heeft als uiteindelijke doel om de financieringsaanvraag te vergemakkelijken. Immers, wie als ondernemer wil groeien heeft geld nodig. Benieuwd welke manieren er nog meer zijn om aan uw kapitaal te komen? Lees over verschillende financieringsvormen in onze special over financieren. Hoe dat speelveld eruitziet, en wat je als geldzoekende ondernemer nodig hebt om goed beslagen ten ijs te komen, daarover ging ik in gesprek met collega Edgar Dissel en hoogleraar Corporate Finance Jaap Koelewijn

Download financieren special