Waarom nog meer maatregelen nodig zijn om de retail te redden

Dat het jaar 2020 een rampjaar wordt voor veel retailers is niet zo’n gewaagde voorspelling. De gevolgen van Covid-19 maatregelen waren vanaf de eerste dag goed zichtbaar in de Nederlandse winkelstraten en bij de toeleverende bedrijven. 

Het aantal pintransacties is tot wel 80% (j-o-j) afgenomen bij de horeca en fashion. Waar er verliezers zijn, zijn er ook altijd winnaars. Bouwmarkten en tuincentra lijken op dit moment als enigen écht te profiteren van deze crisis met een toename van het aantal pintransacties van ruim 30% (Bron: ING).

Liquiditeit verruimende maatregelen

Uiteraard gaat de eerste zorg van iedere ondernemer uit naar het welzijn en de veiligheid van de medewerkers en klanten. Om vervolgens de continuïteit van zijn bedrijf te waarborgen. Hiervoor zijn de – inmiddels bekende en broodnodige - liquiditeit verruimende maatregelen in het leven geroepen zoals de (recentelijk uitgebreide) TOGS maatregel , de mogelijkheid om belastingafdracht op te schorten en een bancaire aflospauze. 

Vermeldenswaardig in dit kader is dat de overheid recentelijk heeft gereageerd door aan te kondigen dat er wordt gewerkt aan aanvullende garantstellingen zodat leverancierskredieten in stand wordt gehouden. Dit is cruciaal voor retailers in deze periode van het jaar om te voorkomen dat leveranties in gevaar komen.

Uitstel of afbestellen?

Daarnaast probeert de retailer ondernemer het hoofd boven water houden door afspraken te maken met de vastgoedeigenaren, schuiven met vakantiegeld, de voorjaarscollectie in de uitverkoop te doen en collecties indien mogelijk af te bestellen. Dit laatste is in de regel slechts beperkt mogelijk en zorgt voor toenemende spanningen tussen de retailer en de leveranciers. Zo verscheen afgelopen dagen het nieuws (Bron: RTLZ) een Nederlandse retailer die het grootste deel van haar contracten met fabrieken in ontwikkelingslanden heeft opgezegd en eveneens niet wil betalen voor orders die al geproduceerd zijn of die nu in productie zijn genomen.

Het effect van al de tot op heden genomen maatregelen is dat de schuldenlast met een bulldozer naar achter in de tijd wordt geschoven. Tegelijkertijd wordt het vermogen aangetast doordat er verlies wordt gemaakt. Hiermee verdwijnt de financiële buffer om nieuwe tegenvallers op te vangen of investeringen uit te voeren.

Met deze maatregelen wordt dus vooral tijd ‘gekocht’ om de uitermate lastige periode te overbruggen maar vooral om de gevolgen van deze ellende te overzien en voor te sorteren op de volgende uitdaging: de periode ná de crisis.

Wat gebeurt er ná de coronacrisis? 

De situatie na deze crisis laat zich lastig voorspellen. Maar dat het retail speelveld er ingrijpend anders uit gaat zien en de performance van de retailers voorlopig niet terugkomt op het genormaliseerde niveau is een veilige veronderstelling. We verwijzen hierbij naar de structurele effecten van social distancing op consumentengedrag (versnelde toename online, angst voor drukke plekken?), afname consumentenvertrouwen (uitstel consumptieve bestedingen), toename werkloosheid (afstel consumptieve bestedingen), en het verkleinen van de leveranciersafhankelijk (leverproblemen, hogere inkoopkosten?). 

Kunnen ondernemers nog wel inspelen op deze ontwikkelingen? Om te vernieuwen heb je immers kapitaal maar vooral ook bewegingsvrijheid nodig. En daarnaast: hoeveel retailers overleven deze crisis? Indien de periode van gesloten winkels, waar ook veel Nederlandse retailers mee geconfronteerd zijn of toe gedwongen worden, nog twee of drie maanden langer duurt, komt zo’n 80% van de Europese en Noord-Amerikaanse retailers in financiële nood (Bron: Mckinsey). Wij verwachten een identiek scenario voor de Nederlandse retailers.

Ondernemingsbeperkende schuldenlast

Een belangrijk maar nog onderbelicht onderwerp is de ondernemingsbeperkende schuldenlast die de ondernemer nu opbouwt terwijl zijn verdiencapaciteit (langdurig) onder druk staat. Met andere woorden: de verschillende schuldeisers staan straks in de rij om de opgebouwde achterstand in te lopen terwijl de ondernemer kapitaal nodig heeft om de (hopelijk) groeiende omzet voor te financieren en heeft ingeteerd op zijn reserves. Als de aandacht voor het wel-en-wee voor de ondernemer afneemt, zou het zomaar kunnen dat de overheid, banken en schuldeisers hun steun snel afbouwen. Zie hier ook de lessen uit de recente kredietcrisis.

Uiteraard is het een mogelijkheid voor de retailer – al dan niet gesteund door de Nederlandse consument die de lokale retailer een warm hart toedraagt – om een zeer lange tijd op de spreekwoordelijke blaren van de coronacrisis te zitten, en de opgebouwde schuldenlast over een lange periode af te bouwen. We betwijfelen oprecht of dit een reëel scenario is uitgaande van de dieprode cijfers die zich nu openbaren. Dit duurt simpelweg te lang en ondernemers haken (al dan niet gedwongen) af. 

WHOA schuldenakkoord

Indien wij met elkaar willen voorkomen dat het ongezellig wordt in Nederlandse winkelstraat zal het ‘reorganiserend vermogen’ van ondernemingen vergroot moeten worden. Om de retailer echt perspectief te bieden zal de retailer met een ‘geschoonde’ schuldenpositie uit deze crisis willen maar ook moeten komen. Hiervoor zijn maatregelen in de maak, in het bijzonder gaat het dan om de WHOA. In het kort gaat het hier om een wet die het mogelijk maakt om schuldeisers (onder voorwaarden) te dwingen mee te werken aan een schuldenakkoord. 

Niet prettig, maar wel noodzakelijk voor alle betrokkenen (behoud van werkgelegenheid, transparante afspraken over afbouw van de schuldenlast en behoud een prettige omgeving om vrije tijd door te brengen). En dus zijn in deze bijzondere tijden bijzondere handelingen nodig. Een versnelde invoering van de WHOA is er daar een van. Met de lessen uit de recente kredietcrisis in het achterhoofd, hopen wij dat de overheid daarnaast aanvullende en verdergaande maatregelen treft ten gunste van de retailers. 

Meer weten over de gevolgen van de coronacrisis voor retailers?

Lees hier meer over ondernemen tijdens de coronacrisis, of neem vrijblijvend contact met me op als u vragen heeft.