Tijd voor actie in de bouwsector

Onlangs deelde de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) het langverwachte rapport over de instorting van de parkeergarage op Vliegveld Eindhoven. Naast het verklaren van de toedracht van dit incident, doet de OVV in haar rapport breder uitspraken en aanbevelingen over de veiligheid in de bouwsector. Dit op grond van eerdere veiligheidsonderzoeken welke, volgens de OVV, tot onvoldoende verbetering hebben geleid. Ook wordt er een (moreel) appèl gedaan op spelers in de sector om werk te maken van de aanbevelingen. In deze publicatie laten wij ons licht schijnen over de governance binnen bouwbedrijven en als onderdeel daarvan cultuur en gedrag, waar ons inziens een groot deel van de oorzaken gezocht moet worden. Gelijktijdig geldt dat professionaliseren van de governance breder tot voordeel strekt dan enkel op het punt veiligheid. 

Betere risicobeheersing in de bouwsector

De OVV vat haar aanbevelingen samen onder de noemer ‘Betere risicobeheersing in de bouwsector’. Alhoewel de aanbevelingen allemaal in het teken staan van verbetering van de veiligheid, kan het onderwerp risicobeheersing breder getrokken worden. Een goede risicobeheersing kan ook bijdragen aan onder meer de verbetering van financiële resultaten, minder faalkosten, betere voorspelbaarheid van projectkosten en efficiënte inzet van middelen. Vaak worden tal van dit soort voordelen samengevat onder de noemer ‘in control’ zijn. Zoals zo vaak geldt dat daar waar problemen zich manifesteren (bijv. een groot veiligheidsincident), dit niet de plek is waar deze problemen hun oorsprong vinden. De oorzaken moeten we met name zoeken in de wijze waarop bouwers zich organiseren.

Rol van organisatie-inrichting

Kenmerkend voor bouwers (als projectenorganisatie) is dat ze in hoge mate afhankelijk zijn van het functioneren van individuele medewerkers op projecten. Er wordt ook weleens gekscherend gezegd dat het hebben van een goede projectleider de belangrijkste beheersmaatregel is voor het welslagen van een project. Bouwers lijken zich onvoldoende bewust van het feit dat afhankelijk zijn van het functioneren van individuen, niet een gegeven maar een keuze is. Deze afhankelijkheid ontstaat bij een beperkte organisatie-inrichting. Wat niet helpt is dat ‘organisatie-inrichting’ bij veel bouwers een misplaatst en negatief beeld oproept: zaken die de organisatie alleen maar verstarren en verbureaucratiseren. Veelal wordt gedacht aan beleid, procedures en allerlei geboden en verboden die het ondernemerschap in de organisatie zouden beknotten. Jammer, want daarmee blijft de huidige situatie voortbestaan.

Governance als fundament

Allereerst een disclaimer, want governance is een containerbegrip. Waar bouwers bij gebaat zijn is een projectgovernance. Hierbij gaat het om het inzetten van een reeks samenhangende instrumenten die er gezamenlijk voor zorgen dat projecten goed verlopen (qua tijd, geld, kwaliteit, etc.) en dat het management ook met een redelijke mate van zekerheid op kan vertrouwen dat projecten goed lopen.

Om meer inzicht te bieden in mogelijkheden van projectgovernance binnen de bouwsector, zullen de komende tijd hierover diverse artikelen worden gedeeld. Deze berichten zullen nader ingaan op:

  • De instrumenten die kunnen worden ingezet in het kader van projectgovernance;
  • De rol van cultuur en gedrag als onderdeel van de governance. De zogeheten soft controls;
  • Het belang van projectevaluaties en reviews ter bevordering van het lerend vermogen.

Meer informatie

Wilt u geen nieuws missen, meldt u zich dan nu aan voor onze e-mail nieuwsbrief.

Aanmelden