Het MKB roept om aanpassing doorbetaling bij ziekte

Dat blijkt uit de resultaten van de enquête ‘ziekte en arbeidsongeschiktheid’ die BDO Legal deze zomer onder haar MKB-klanten uitzette. Ruim 70 % van hen zegt terughoudend te zijn met het aanbieden van een vast contract aan personeel. De reden? De loondoorbetaling tijdens ziekte. Die is MKB-ondernemers een doorn in het oog. Twee (en soms zelf drie) jaar loon doorbetalen en dure (externe) re-integratietrajecten is voor veel MKB-ers niet op te brengen.  

Daarbij helpt het natuurlijk niet dat zieke werknemers nog eens extra en langdurig worden beschermd tegen ontslag. Met de invoering van de Wet Werk en Zekerheid in 2015 is die ontslagbescherming verder vergroot. Toen werd in de wet verankerd dat zieke werknemers (uitzonderingen daargelaten) in geval van bedrijfseconomische redenen niet meer kunnen worden ontslagen. In plaats van de zieke werknemer moet de werkgever in financiële nood één van zijn gezonde werknemers laten gaan.

Gevolgen

Werkgevers mijden de risico’s en opteren massaal voor flexibele contractvormen zoals uitzending, detachering en ZZP. En dat is het tegendeel van wat het kabinet beoogde met de hervorming van het ontslagrecht. Men wilde met het nieuwe ontslagstelsel immers het aantal flexbanen terugdringen en de angst van werkgevers om werknemers in vaste dienst te nemen, juist wegnemen.     

Loondoorbetaling bij ziekte

In de afgelopen grofweg twintig jaar zijn werkgevers in toenemende mate verantwoordelijk geworden voor het inkomen van zieke werknemers en hun re-integratie. Met de verlenging van de loonbetaling tijdens ziekte van enkele weken naar één jaar (in 1996) en vervolgens naar twee jaar (in 2004) “wordt ziekteverzuim nog beter beheerst en kan de WAO-instroom verder worden beperkt”, zo verwoordde de Minister van Sociale Zaken het in 2002 in de Memorie van toelichting op de wet. Toegegeven: het stelsel van maatregelen rondom loonbetaling bij ziekte heeft gewerkt: Nederland is grofweg 50% minder ziek dan twintig jaar geleden en de instroom in arbeidsongeschiktheidsregelingen is gestaag gedaald.

Alternatieven voor de huidige regeling van loondoorbetaling bij ziekte?

Toch is inmiddels bijna iedereen ervan overtuigd, waaronder de partijen bij de kabinetsformatie, dat het middel erger is dan de kwaal. Weegt de daling van het verzuim van werknemers en de WIA-instroom nog wel op tegen de nadelen van een lange loondoorbetaling, die er juist voor zorgt dat werknemers moeilijk aan een vaste baan komen?

De loondoorbetalingsverplichting bij ziekte lijkt zijn langste tijd dan ook wel te hebben gehad. Terug naar de situatie van voor 2004 (maximaal één jaar loon doorbetalen, eventueel met een onderscheid tussen werk- en niet werkgerelateerd verzuim) zou een oplossing kunnen zijn, mits werkgevers en werknemers eindverantwoordelijk blijven voor terugkeer van de zieke naar het werk. Het verleden heeft immers bewezen dat als bij hen de eindverantwoordelijkheid ligt, verzuim en arbeidsongeschiktheid afnemen.

In dat verband juich ik de recente aanscherpingen in de Arbeidsomstandighedenwet (1 juli 2017) van harte toe. Die wet maakt een speerpunt van preventie. Door werknemers, ook als nog geen sprake is van ziekte, vrije toegang te geven tot de bedrijfsarts via een ‘preventief spreekuur’ en door versterking van de wettelijke positie van de preventiemedewerker, hebben werkgevers en werknemers nu extra wapens in handen waarmee zij (dreigend) verzuim en langdurige arbeidsongeschiktheid succesvol kunnen bestrijden.

Meer weten?

Bent u graag op de hoogte van de laatste ontwikkelingen op het gebied van loondoorbetalingsplicht bij ziekte, de Arbeidsomstandighedenwet en andere regels rondom ziekte en arbeidsongeschiktheid? Schrijft u zich dan in voor één van onze Masterclasses die wij op verschillende locaties in het land organiseren, of neem contact met mij op.