Hoe goed leiderschap de digitale transformatie kan bepalen

Wanneer we het hebben over digitale transformatie, gaat het snel over wat beschikbare technologieën een organisatie kunnen brengen. Veel organisaties gaan voorbij aan het allesbepalende menselijke aspect in de overgang naar een andere manier van organiseren waarbij digitale technologieën een dominante rol spelen.

Vier facetten van goed leiderschap

Om de stap te kunnen maken naar een (meer) digitaal georiënteerde en wendbare organisatie is leiderschap een van de belangrijkste thema’s, met vier facetten van leiderschap om bewust van te zijn:

1. Creëer een duidelijk doel

Goed leiderschap begint bij het creëren van een heldere visie en concrete, aanlokkelijke doelstelling. Goede leiders weten die visie en doelstelling te vertalen naar de praktijk, organisatie, afdelingen en mensen.

2. Sluit aan bij je organisatie en doelgroep

Cultuur speelt een grote rol; de sociale dynamiek en omgangsvormen. Verkondig je bij Apple dat de wereld verandert, ben je niet de eerste… Maar als een organisatie al jaren op een bepaalde manier samen functioneert; hoe zorg je dan als leider voor de juiste mindset?

3. Erken de beschikbare capaciteit

De capaciteiten van de organisatie vormen het derde facet van leiderschap. Beschik je over de juiste mensen, capaciteiten en vaardigheden die van belang zijn om als organisatie te kunnen bewegen? Zoals mijn collega in haar blog beschrijft, zijn per ontwikkelfase andere vaardigheden en competenties nodig.

4. Ken jezelf en je positie

Over welke vaardigheden en persoonlijkheidskenmerken beschik je als leidinggevende om mensen werkelijk in beweging te krijgen? Goed leiderschap is ook een ander aan boord halen die wel over de juiste competenties en eigenschappen beschikt om de organisatie naar de volgende fase te begeleiden.

De drie transformatiefases

Met bovenstaande facetten in gedachten zetten we – met oog op leiderschap – hieronder uiteen wat de kenmerken zijn van en de uitdagingen voor bedrijven in de traditionele, moderne en toekomstbestendige fase van digitale transformatie.

1. Traditionele fase: de juiste snaar raken

Organisaties in de traditionele fase hebben nog geen visie op digitalisering en volgen geen digitale strategie. Wat is de impact van digitalisering op de continuïteit van de organisatie? Leiderschap draait om de bewustwording van die impact.

Bewustzijn en gelijkgestemdheid creëren

Een visie op digitalisering en een strategische koers creëren, is de eerste stap. De grote leiderschapsuitdaging is in deze fase om mensen vanuit hun vaste kaders en denkpatronen mee te nemen in een ander gedachtegoed. Dat vraagt om een aanlokkelijk doel en overtuigingskracht. Leiderschap in deze fase betekent bewustzijn creëren door het thema digitale transformatie op de agenda te zetten en medewerkers duidelijk te maken dat de wereld aan het veranderen is, of we nu willen of niet. En om bij verschillende mensen de juiste snaar te raken, is het sleutelwoord: empathie.

2. Moderne fase: loslaten en luisteren

Dankzij adequate informatievoorziening ontstaat in deze moderne organisatie meer focus op monitoren (terugkijken) en verbeteren (vooruitkijken). Kwalitatieve data voeden voor een belangrijk deel de besluitvorming.

Empowerment

Samenwerking tussen verschillende teams en afdelingen is een absolute must. Er ontstaat een ‘matrixorganisatie’, waarbij de leiders gebruikmaken van alle verschillende expertises binnen de organisatie, in plaats van alleen op afdelingsniveau. Daarbij kan iedereen uiteenlopende digitale hulpmiddelen hanteren en zijn er in de organisatie mogelijk al zelfsturende teams actief. Typerend voor het leiderschap in deze fase is de focus op ‘empowerment’ van medewerkers. De kunst hier is mensen kunnen loslaten en luisteren naar wat ze nodig hebben om stappen te zetten.

3. Toekomstbestendige fase: menselijkheid en relevantie

In organisaties die klaar zijn voor de toekomst, maken leidinggevenden continu - en op basis van verschillende niveaus - data-gedreven beslissingen. Medewerkers en teams krijgen meer eigen verantwoordelijkheid, omdat ze ook toegang hebben tot goede data-analyses en scenario's.

Verbindend leiderschap

Data is prachtig en waardevol, maar hoe zorg je ervoor dat het kloppend hart en zorgvuldig opgebouwde waarden nog steeds leidend zijn? Kenmerkend voor deze fase zijn de veranderende organisatievormen, zoals het ‘functie-, tijd- en plaats-onafhankelijk’ werken. En in deze ‘open netwerkorganisatie’, opgebouwd met externe professionals in flexibele, zelfsturende teams, is de manager in kwestie drukker met het faciliteren van die teams dan met het begeleiden van individuen. Een van de grootste uitdagingen is zodoende: zorg ervoor dat mensen die niet meer fysiek op dezelfde werkplek in een vast team werken wel gezamenlijkheid en persoonlijke aandacht ervaren.

Digitale transformatie

Uw digitale transformatie kan alleen slagen bij een integrale en gecoördineerde aanpak. Het 360°-perspectief van BDO biedt uw organisatie helder inzicht in de status van uw digitale transformatie en de te nemen (vervolg)stappen. Meer weten over de invloed van leidinggevenden op de digitale transformatie binnen uw organisatie?

Lees onze visiepaper