DGA in crisistijd: niets doen is geen optie

De coronacrisis is nu 12 weken gaande. De eerste weken van de crisis heb ik veel extra contact gezocht met mijn opdrachtgevers, meestal DGA’s van prachtige (familie)bedrijven die de BV Nederland draaiend houden; 100.000-en gezinnen voeden en samen verantwoordelijk zijn voor 51% van ons BNP. Dit blog gaat niet over een leiderschapsmodel of over theorie, maar over wat ik zie wat de DGA nu in zijn eigen praktijk ervaart, hoe hij handelt en wat we ervan kunnen leren.

Kunt u inschatten wat de impact van de coronacrisis is op uw bedrijf? 

Tijdens de eerste gesprekken die ik voerde in week 2 van de crisis betrapte ik mezelf er op dat ik die telefoontjes met dezelfde vragen opende: “Hoe gaat  het met je?”, “Is iedereen gezond?” en “Kun je al inschatten wat de impact van corona op jullie bedrijf is?” De antwoorden op die laatste vraag bleken nogal branche-afhankelijk. 

Zo liet een eigenaar van een restaurantketen weten dat de omzet volledig tot stilstand was gekomen. Bouwbedrijven vervolgden hun lopende projecten en konden even vooruit, maar maakten zich zorgen over een aankomende recessie en nieuw werk. Productie- en handelsbedrijven in de voedselindustrie draaiden overuren en kregen bevoorrading van supermarkten nauwelijks voor elkaar. Een metaalbedrijf tenslotte, vond een oplossing voor de 1,5 meter regel - gebruikt daardoor nu een leegstaand pand en ontdekte dat hierdoor een rustigere werkomgeving was gecreëerd en de productiviteit van medewerkers daar zelfs toenam.

Karakter

Wat mij verder opviel in al mijn gesprekken die volgden, was ook het pure ondernemerschap dat ik hoorde en voelde. Natuurlijk was er verbazing over de disruptie, maar slachtoffergedrag of bij de pakken neerzitten heb ik niet gezien. Veel DGA’s dachten al heel snel in oplossingen, kansen en mogelijkheden. Hoe gaan we om met deze verandering, omzetterugloop, tegenslag en een veranderende en onzekere markt? 

Hier vinden zij, na de eerste shock, vlot antwoorden op; uiteraard voor zover dat mogelijk is met de beschikbare informatie. Deze manier van denken zit in hun DNA, het is de aard van het beestje, de reden dat zij of hun voorouders ooit zijn gaan ondernemen. Het ondernemerschap zit nu eenmaal in hun karakter. En natuurlijk zijn er ook ondernemers die piekeren, twijfelen en zich zorgen maken. Deze zorg gaat dan doorgaans niet over hun eigen portemonnee, maar om hun personeel en hun gezinnen die afhankelijk zijn van het inkomen. 

Familiedynamiek

Het Financieel Dagblad berichtte dat 92% van de ondernemers liever afziet van dividend dan dat zij afscheid nemen van personeel. Dat is het familiebedrijf ten voeten uit. Overheidsmaatregelen die personeel moeten beschermen tegen baanverlies zijn qua mindset in die zin overbodig voor het familiebedrijf, deze houding hadden zij toch al. Een DGA van een bedrijf in de automotive branche met 80 medewerkers ervaarde veel betrokkenheid en loyaliteit van zijn personeel. Zij waren bereid een gedeelte van hun salaris in te leveren de komende tijd. Hij was in het verleden ook goed geweest voor hen, en nu was het hun beurt, zo redeneerden zij. 

Verder zien wij in het familiebedrijf waar overdracht plaats vindt naar een nieuwe generatie of een directiewissel ook strubbelingen. Een recent afgetreden directeur, tevens eigenaar en vader, bemoeit zich weer heel nadrukkelijk met de operatie, terwijl de nieuwe directeur - zijn zoon - daarvoor opgesteld staat. Dit levert spanningen op. Rolvastheid in deze situatie is nu een extra grote uitdaging.

Veerkracht: niets doen is geen optie

De echte impact van besluiten die DGA’s nu nemen en de consequenties van hun handelen weten we nog niet, daarvoor is de toekomst te diffuus. Dit brengt veel persoonlijke uitdagingen voor DGA’s met zich mee. Maar echte ondernemers reageren, en dat is wat veel anderen mogen leren van DGA’s in onzekere tijden: niets doen is geen optie. Hun veerkracht, denken in mogelijkheden en de draad weer oppakken is inspirerend voor iedereen hoe om te gaan met tegenslag en verantwoordelijkheid pakken. 

Een ander dilemma voor veel DGA’s betreft het moment van afwachten of het moment van ingrijpen; ‘timing is key’, maar hoe bepaal je dit moment? En DGA’s stoeien met het dilemma: ‘Schoenmaker blijf bij je leest’ of ga ik andere producten of andere markten opzoeken?. Even afwachten of nu handelen? Of ‘best of both worlds’: een scenarioplanning maken ter voorbereiding, en mijlpalen inbouwen. Dit gaat over durven, loslaten, oplossingen zien, het avontuur aangaan, risico nemen en komt dus weer terug bij het karakter van de ondernemer.

Nieuw perspectief op uw bedrijfsvoering

Om u inzicht te verschaffen in de impact van de coronacrisis op uw bedrijfsvoering, en de mate waarin u klaar bent om te navigeren naar een nieuw normaal, heeft BDO de Business Impact Analyse ontwikkeld. De uitkomst van deze analyse vormt het startpunt voor het denken over de verdere toekomst. U kunt de inzichten gebruiken om uw wendbaarheid te vergroten om maatregelen te nemen om risico’s te mitigeren, kansen te benutten en zo veel mogelijk klaar te zijn voor de toekomst. 

Vul de vragenlijst in