Bedrijfsovername? Leer van de toekomst, betaal niet te veel!

Wat als u de hoofdprijs heeft betaald, maar die investering op de bedrijfsovername nooit gaat terugverdienen? Wat als onvoorziene gebeurtenissen in de wereld een negatief effect hebben op de inkomsten van het overgenomen bedrijf? Die toekomstscenario’s wilt u zo scherp mogelijk in beeld hebben om bij een overname de kans op succes en rendement te vergroten.

Risico-afweging bij overname

De verleiding van bedrijven overnemen, is momenteel heel groot; de economie trekt aan, de rente is extreem laag en om u heen is iedereen aan het investeren. Bovendien willen de aandeelhouders dat uw bedrijf groeit en rendement maakt, dus ook van die kant neemt de druk om snel te handelen toe. Goed nieuws voor verkopers, die de prijzen van aandelen, huizen en bedrijven kunnen opdrijven zonder dat daar echt een basis voor is. Stevenen we af op een volgende bubbel? En hoe weegt u dat risico mee in de overnameprijsstelling?

Verdient u het overnamebedrag wel terug?

Wat we in deze overspannen markt veel zien, is dat er relatief snel stijgende overname bedragen worden betaald. Steeds hogere multiples (de bedrijfswaarde vertaald in een aantal maal de EBITDA, EBIT of bedrijfswinst) worden er betaald, voortkomend uit een steeds hogere premie die men bereid is te betalen bovenop de vastgestelde bedrijfswaarde (objectieve waardering). Soms tot wel 50% bovenop wat het bedrijf op basis van die waardering waard zou zijn. Bestuurders zijn bereid die premie te betalen vanuit de overtuiging dat de prestaties onder meer dankzij de ontstane synergie zullen verbeteren. Met andere woorden, ‘die meerprijs of goodwill verdienen we wel terug’. Uit veel onderzoeken blijkt het tegendeel echter waar. Afhankelijk van land en sector, schrijven veel bedrijven een significant deel van de waarde of van de goodwill af. Conclusie: weggegooid geld. En zo wordt er structureel teveel betaald voor bedrijven.

De invloed van disruptieve gebeurtenissen

De crux is dat de bedrijfswaarde is gebaseerd op de toekomstige resultaten. Dan is het dus zaak goede analyses van die toekomst te maken. Zijn uw verwachtingen niet te optimistisch? En, heel belangrijk: in hoeverre zijn disruptieve gebeurtenissen verdisconteerd in de overnameprijs en anticipeert u op verschillende toekomstscenario’s? U zult maar een jaar geleden een bedrijf hebben overgenomen in Engeland, niet rekening houdend met de mogelijkheid van een Brexit. Dan mag u binnen afzienbare tijd gaan waarderen in ponden en krijgt u nieuwe bedrijfsonderdeel de komende jaren te maken met onzekere handelsbetrekkingen en andere regelgeving. De vraag is in hoeverre bedrijven bij overnames rekening houden met dit soort externe risico’s?

Zijn alle ‘wat als’-vragen wel gesteld?

U voelt hem al aankomen, ik heb het gevoel van niet, of onvoldoende. Nog veel beslissingen worden gemaakt op onderbuikgevoel, op basis van het sentiment van de markt. En veel minder door objectief na te denken over meerdere toekomstscenario's, die expliciet te bespreken met belanghebbenden en opties gereed te hebben per scenario.

Kansen

De term ‘disruptief’ heeft een negatieve bijklank, maar onvoorziene gebeurtenissen kunnen ook kansen scheppen. Dan moet ik meteen denken aan de nikkel-mijnen van een van de grootste mijnbouwbedrijven ter wereld. In 2012 ging de prijs van nikkel zo hard omlaag dat het bedrijf daarmee wilde stoppen. Maar het lukte niet die mijnen te verkopen, en daar is dat bedrijf nu heel blij om. Sindsdien vormen de nikkel-mijnen het meest rendabele en snelst groeiende onderdeel van de hele groep, omdat de prijs van nikkel (als belangrijk bestanddeel van batterijen, waar in deze tijd van groene innovaties veel vraag naar is) structureel hoger ligt dan in het verleden. Dit voorbeeld laat zien dat zelfs de grootste bedrijven ter wereld ook inschattingsfouten maken, puur omdat ze onvoldoende oog hadden voor waar onze wereld naartoe gaat. Dit bedrijf heeft gewoon geluk gehad.

Kijk naar de toekomst

Die omgevingsfactoren heeft u natuurlijk niet in de hand, maar ze zijn wel heel bepalend voor het uiteindelijke succes van de overname of verkoop. Denk bij een overname óf verkoop dan ook na over meerdere toekomstscenario’s. Wat zijn uw kansen en bedreigingen en hoe gaat u daarmee om? Wat zijn de opties? Het gaat om te veel geld om op basis van onderbuikgevoel en cijfers van nu of uit het verleden over te beslissen. Uiteindelijk betalen de aandeelhouders en medewerkers ongewild de prijs. En als goed bestuurder wilt u dat niet.

Binnen het speelveld waarin u zich begeeft, wilt en moet u overnames doen om te groeien. Begrijpelijk. Voorkom wel dat u onder die druk geld in een bodemloze put gooit door zomaar wat positieve lijntjes door te trekken. Kijk naar de toekomst, maak goede analyses en wees daarbij scherp op de wereld om u heen. Dan draagt iedere bedrijfsovername bij aan lange termijn waardecreatie.

Meer lezen over bedrijfsovername?

Onlangs verscheen de derde editie van magazine BDO Scope. Het thema is dit keer overnamestrategie: growing your business in turbulent times. Met interessante interviews met o.a. FrieslandCampina, Stork en O2 Capital. Download BDO Scope via onderstaande button.

Download BDO Scope