Bedrijfscultuur in de coronacrisis

Dat we op dit moment in een crisissituatie zitten is voor iedereen duidelijk. Bedrijven staan voor een onzekere periode. Naast alle vragen en onzekerheden op het gebied van omzet, financiering en personeelsbehoud, wilt u als ondernemer ook richting klanten blijven uitstralen waar u met uw bedrijf voor staat. En wilt u dat uw medewerkers verbonden blijven aan het bedrijf. Dit heeft alles te maken met de bedrijfscultuur. De bedrijfscultuur die je normaal gesproken in het bedrijf voelt wanneer je fysiek aanwezig bent, is nu minder tastbaar. En dat terwijl deze juist cruciaal is voor de identiteit en concurrentiepositie van uw bedrijf. Hoe zorgt u er als ondernemer voor dat u uw bedrijfscultuur behoudt of juist een beetje bijstuurt in tijden van crisis?

Wat is cultuur?

Cultuur is voor velen een containerbegrip; het is moeilijk definieerbaar, laat staan wat het betekent om er op te sturen. Een goeroe op het gebied van cultuurstudies is Geert Hofstede en hij beschrijft cultuur als “de collectieve mentale programmering van een groep of categorie mensen, waarmee ze zich onderscheiden van anderen. Een groep met dezelfde normen en waarden”. Als we deze beschrijving vertalen naar een bedrijf hebben we een mooie omschrijving te pakken; het gaat om het groepsgevoel van een bedrijf of afdeling. 

Een heldere bedrijfscultuur kan ervoor zorgen dat de organisatie zich onderscheidt van andere bedrijven. Het is dus als het ware de ‘collectieve mindset’ van het bedrijf. Een mindset van gedeelde waarden, normen, rituelen en symbolen. Hierdoor ontstaan gewoontes en gedragspatronen in het werken met elkaar. Deze ontstaan geleidelijk en worden versterkt en in stand gehouden door interactie. Maar hoe maakt en onderhoudt u deze collectieve mindset, als u fysiek niet bij elkaar bent, of wanneer de werkelijkheid om ons heen zo aan verandering onderhevig is?

Begin bij het begin

De kernwaarden van het bedrijf vormen de basis van de cultuur. Wat zijn deze kernwaarden en wat betekenen ze in houding en gedrag van medewerkers? Zorg ervoor dat u dit helder hebt en dit nogmaals onder de aandacht brengt van medewerkers. Laat zien waar u als bedrijf voor staat. Dat is vanuit huis niet anders dan vanaf kantoor. Denk met medewerkers mee hoe ze dit gedrag kunnen laten zien. Bijvoorbeeld als een van de kernwaarden ‘verbinding’ is, zorg ervoor dat uw medewerkers proactief contact zoeken met de klant om te vragen hoe het gaat. Ander voorbeeld; is een kernwaarde ‘vernieuwing’, stimuleer medewerkers, maak concrete afspraken met hen om met nieuwe ideeën te komen en laat ze experimenteren zoals ze gewend zijn, ook vanuit huis. 

Cultuur maak en behoud je samen, ook op afstand

Cultuur bestaat niet op zichzelf, je vormt en behoudt het samen. In tijden van onzekerheid is het daarom van cruciaal belang om, zoals mijn collega Sjoerd Oomen in zijn blog beschrijft, dicht bij elkaar 
te staan. Niet in de letterlijke zin van het woord, maar onderhoud wel écht contact en creëer ruimte om
ook uw persoonlijke beleving te delen. 

Gelukkig zijn er in deze tijden veel digitale middelen beschikbaar om elkaar, ook op afstand, op te zoeken. Eerder beschreven we hoe succes van digitale transformatie afhangt van de cultuur van je organisatie. Nu vraagt juist het omgekeerde de aandacht. Hoe behoud je cultuur wanneer digitale transformatie ineens direct urgente noodzaak is geworden? De manier waarop je dit doet verschilt echter niet zo. Het gaat erom hoe u als ondernemer uw medewerkers meeneemt. Daarbij is voorbeeldgedrag belangrijk om cultuur zichtbaar te maken. Laat als ondernemer dus dat gedrag zien, hoe u wenst dat dat medewerkers zich gedragen. 

Bedrijfscultuur is niet zomaar verdwenen, maar vraagt wel aandacht

Ingesleten gewoontes hebben een grote invloed op de prestaties van een organisatie. Het bepaalt hoe medewerkers denken, beslissingen nemen en hoe zij handelen. Dit is minder zichtbaar als er op afstand wordt gewerkt, maar is niet direct verdwenen. 

Als ondernemer wilt u natuurlijk dat medewerkers gedrag blijven tonen dat past en bijdraagt aan het behalen van prestaties van uw bedrijf. Maar hoe stuurt u dit gedrag? En hoeveel invloed heeft u als ondernemer? Communicatie en vertrouwen zijn cruciaal. Zoek actief het contact met medewerkers, informeer ze over de stand van zaken en wat u van hen verwacht. En bied ook ruimte aan medewerkers om hun verhaal te doen, stel vragen, luister en vraag door. Door open en eerlijk te zijn creëert u vertrouwen. Vertrouwen in tijden van onzekerheid is belangrijk om ook in een later stadium met uw medewerkers verder te kunnen. Vertrouwen zorgt voor verbinding en gevoel onderdeel te zijn van het collectief. 

Cultuur is überhaupt een uitdagend onderwerp, laat staan op het moment dat uw medewerkers elkaar niet face-to-face zien en spreken. Vraagt de ontstane situatie in tijde van deze coronacrisis ander of nieuw gedrag van uw medewerkers en vraagt u zich af of en hoe u dit kunt stimuleren?  
Wij denken graag met u mee en kunnen u helpen om hier effectieve en passende aandacht aan te besteden. Lees op onze speciale website alles over ondernemen tijdens de coronacrisis.